Dokument PDF

I. Zgadzamy się, że obecny stan wiedzy nie daje podstaw by badania „onkopierwiastków” stosować w monitorowaniu leczenia. Leczenie powinno być prowadzone wg ustalonych standardów onkologicznych.

II. Nie ma natomiast żadnych podstaw by kwestionować wartość prognostyczną badań „onkopierwiastków” w prognozowaniu przeżyć chorych z nowotworami złośliwymi (załącznik nr 1).

Ponad 2.500 pacjentów z nowotworami obserwowanych prospektywnie ponad 5 i 10 lat i we wszystkich pracach jest prawidłowość – optymalne stężenie selenu w surowicy to ~100 µg/l, cynku ~1.100 µg/l, miedzi <900 µg/l. Przy optymalnych stężeniach powyższych pierwiastków ryzyko zgonu chorych z nowotworami złośliwymi jest kilkakrotnie zmniejszone. Niektóre korelacje są wyjątkowo spektakularne – np. w raku prostaty i w raku jelita grubego w zespole Lyncha różnice pomiędzy optymalnymi kwartylami stężeń selenu a kwartylami o zbyt niskich stężeniach tych pierwiastków wynosi około 20x.

III. Wartość „onkopierwiastków” w wykrywaniu ryzyka zachorowania na raki (załącznik nr 2).

Prospektywne kohorty liczące ~ 3000 kobiet i ~ 3000 mężczyzn oraz ~ 1000 nosicielek mutacji BRCA1.

Wszystkie opublikowane wyniki wskazują, że istnieje statystycznie istotna korelacja pomiędzy stężeniami pierwiastków Se, As, Zn, Cu, Pb, I, Mo) a ryzykiem raków (załącznik nr 2).

IV. Śmiertelność niezależnie od przyczyny („all cause mortality”) a stężenie „onkopierwiastków” (załącznik nr 3).

Według naszej najlepszej wiedzy powyższa korelacja najlepiej została zbadana w USA (Rayman 2012). Stężenie selenu w surowicy było markerem ryzyka zgonu i nie mogło być zbyt niskie ani zbyt wysokie. Badanie to przeprowadzono na kohorcie ~14.000 Amerykanów obserwowanych prospektywnie ~ 18 lat.

Wynik badań przeprowadzonych przez nasz zespół w Polsce (kohorta ~12.000 kobiet i ~4.000 mężczyzn w tym osoby bez wysokiej dziedzicznej predyspozycji do nowotworów („follow-up” 5 – 7 lat) jest bardzo zbliżony do amerykańskiego. Publikacje są w trakcie opracowywania.

V. Obniżenie ryzyka raków u kobiet z rodzin z dziedziczną predyspozycją do raków piersi poprzez optymalizację stężeń selenu i arsenu (załącznik nr 4).

Badanie to przeprowadzono na kohorcie liczącej wyjściowo około 7.100 kobiet w tym ok. 700 nosicielek mutacji BRCA1.

Wykazano, że optymalizacja  selenu i arsenu (dieta/suplementacja) wiąże się z ponad 5-krotnym obniżeniem ryzyka raków. Publikacje są w trakcie opracowywania.

VI. Onokopierwiastki w wykrywaniu wczesnych raków (załącznik nr 5).

Wartość „onkopierwiastków” w wykrywaniu wczesnych raków nie jest aż tak dobrze udowodniona jak w prognozowaniu przeżyć chorych z nowotworami złośliwymi, jednak istnieje grupa publikacji, wskazujących, że badania stężeń selenu, miedzi, kadmu we krwi mogą stanowić wskazanie do badań TK płuc, kolonoskopii pozwalających na wczesne wykrywanie raków płuc, jelita grubego czy badań wykrywających raki jajnika i raka trzonu macicy.

VII. Standaryzacja metod.

Badania „onkopierwiastków” przeprowadzamy zgodnie z najwyższej jakości standardami. Laboratorium wykonujące badania bierze udział w programie zewnętrznej kontroli laboratoryjnej –   QMEQAS (Quebec Multielement External Quality Assessment Scheme) organizowanym przez Institut National de Santé Publique du Québec. Podczas analiz stosowane są certyfikowane materiały odniesienia oraz dodatkowa kontrola wewnątrzlaboratoryjna. Parametry metod służących do analizy stężeń „onkopierwiastków” zostały poddane walidacji i są na bieżąco weryfikowane. Każdy etap badania, od pobrania materiału od pacjenta, przez zabezpieczenie i transport aż po wydanie wyniku jest wystandaryzowany poprzez wprowadzone procedury i instrukcje oraz jest ściśle monitorowany przez wykwalifikowany zespół z wieloletnim doświadczeniem. 

Proponowane przez nas zakresy referencyjne wynikają z wieloletnich rzetelnych badań. Zgadamy się, że niebezpieczne jest stosowanie norm laboratoryjnych nie opartych o odpowiedniej jakości współczesne badania w polskiej populacji.

W razie potrzeby zapraszamy do kontaktowania się z nami w celu wyjaśnienia wszelkich wątpliwości związanych z badaniami „onkopierwiastków”.

Liderzy zespołu badaczy „Onkopierwiastków” w Szczecinie:

Prof. C. Cybulski

Prof. T. Dębniak

Prof. J. Gronwald

Prof. A. Jakubowska

Prof. M. Lener

Prof. T. Huzarski

Prof. J. Lubiński

Dr W. Marciniak