Modyfikacje diety

Przykładowe jadłospisyPoniżej znajdą Państwo przykładowe jadłospisy opracowane przez Prof dr hab. n. med Ewę Stachowską.

Produkty spożywcze o zwiększonym stężeniu arsenuWśród produktów bogatych w arsen wyróżnia się głównie:
  • ryby słonowodne
  • suplementy i leki wytwarzane z organizmów morskich
  • owoce morza
  • ryż
  • kakao
  • owoce i warzywa uprawiane z wykorzystaniem pestycydów –wskazane spożywanie owoców i warzyw „niesypanych” tj. z działek lub BIO/EKO

Uwaga!

Spożycie produktów bogatych w arsen (ryby słonowodne, ryż oraz owoce morza) w ciągu trzech dni poprzedzających pobranie krwi, może wpłynąć na zwiększenie jego poziomu we krwi, surowicy. W przypadku spożycia tych produktów zalecamy wykluczenie ich z diety, na min. trzy dni przed ponownym pobraniem krwi, w celu otrzymania miarodajnego wyniku.

Należy pamiętać, że podane propozycje diet są jedynie opcją do rozważenia. Aby otrzymać spersonalizowane zalecenia dietetyczne obejmujące ograniczenia (np. nietolerancje, alergie) i preferencje pacjenta należy zgłosić się do dietetyka.

Według najnowszych badań w naszym Ośrodku stężenie manganu (Mn) w surowicy jest znacząco skorelowane z długością życia kobiet z nowotworami złośliwymi.

Mangan jest niezbędnym składnikiem odżywczym biorącym udział w prawidłowym  funkcjonowaniu układu odpornościowego, regulacji poziomu cukru we krwi i energii komórkowej, rozmnażania, trawienia, wzrostu kości, krzepnięcia krwi i homeostazy oraz obrony przed reaktywnymi formami tlenu. Funkcje pełnione przez metaloproteiny manganu obejmują oksyreduktazy, transferazy, hydrolazy, liazy, izomerazy oraz ligazy. Mn działa jako kofaktor dla różnych enzymów, w tym arginazy, syntetazy glutaminy (GS), karboksylazy pirogronianowej i dysmutazy ponadtlenkowej Mn (Mn-SOD). Mn ma tendencję do odkładania się w wątrobie, trzustce, kościach oraz mózgu.

Wchłanianie Mn zależy między innymi od płci oraz zawartości ferrytyny (J. W. Finley, P.E. Johnson, L.K. Johnson Sex affects manganese absorption and retention by humans from a diet adequate in manganese Am Clin Nutr 1994, J.W. Finley Manganese absorption and retention by young women is associated with serum ferritin concentration Am J Clin Nutr. 1999).

Produkty o niskiej zawartości Mn

Do produktów z najniższą zawartością manganu zaliczamy między innymi płatki kukurydziane, śmietanę, kefir, jogurt, mleko, ser żółty, jaja, mięso, ryby, tłuszcze jadalne oraz owoce.

Poniżej zestawiono dane o zawartości manganu w produktach na podstawie książki „tabele składu i wartości odżywczej żywności” Food Composition Tables H.Kunachowicz i in.  PZWL wydanie II zmienione 2017.

W pliku PDF znajdą Państwo opracowanie z podziałem na kategorie produktów.

Produkty spożywczeŚrednia zawartość manganu [mg] na 100g produktu
Śmietana, śmietanka0
Kefir, maślanka0
Tłuszcze jadalne (olej, margaryna, smalec, oliwa z oliwek, słonina, masło)0,00-0,01
Cukier0,01
Jajko kurze (żółtko, białko)0,03-0,05
Ser (żółty, typu Feta, camembert, twarogowy, topiony)0,02-0,05
Alkohol (piwo, szampan, wermut, wino, wódka, spirytus)0,00-0,10
Jogurt (naturalny, owocowy)0,00-0,13
Mleko (spożywcze, kozie, owcze, zagęszczone, UHT)0,01-0,02
Majonez0,02
Miód0,01-0,03
Dynia0,04
Kawa0,05
Pomidor0,06
Płatki kukurydziane0,07
Kisiel0,07
Ogórek0,08
Ryby (wszystkie)0,01-0,09
Rzodkiewka0,09
Wątroba (cielęca, wieprzowa, wołowa)0,01-0,11
Papryka0,1
Bakłażan0,1
Budyń0,1
Sól0,14
Makaron (bezjajeczny, dwujajeczny, czterojajeczny)0,13-0,15
Cukinia0,16
Soja0,17
Cebula0,17
Kalafior0,17
Por0,18
Ziemniaki0,10-0,18
Marchew0,19
Szparagi0,2
Kukurydza0,2
Fasola szparagowa0,2
Kasza (jęczmienna, manna)0,24
Szpinak0,26
Boćwina0,26
Chipsy0,23-0,27
Sałata0,28
Mięso, kiełbasa, pasztet (wołowina, baranina, indyk, kurczak, konina, wieprzowina, cielęcina)0,23-0,28
Napoje i soki (oprócz soku ananasowego)≤0,29
Kapusta0,15-0,31
Szczaw0,34
Herbata czarna0,34
Ryż biały0,32-0,35
Bułki (pszenne, maślane, chałki, ciabata)0,33-0,35
Musztarda0,36
Bób0,39
Brokuł0,39
Mąka (kukurydziana, pszenna typ 550)0,25-0,40
Burak0,4
Brukselka0,41
Chrzan0,46
Czosnek0,46
Owoce (wszystkie)≤0,84
Pistacje0,88
Słodycze i ciasta (oprócz czekolady i kakao)≤0,97

Produkty o wysokiej zawartości Mn

Najbogatszym źródłem manganu są produkty takie jak pszenica, żyto, orzechy laskowe oraz włoskie, mak, słonecznik, kakao, groch i fasola biała.

Poniżej zestawiono dane o zawartości manganu w produktach na podstawie książki „tabele składu i wartości odżywczej żywności” Food Composition Tables H.Kunachowicz i in.  PZWL wydanie II zmienione 2017.

W pliku PDF znajdą Państwo opracowanie z podziałem na kategorie produktów.

Produkty spożywczeŚrednia zawartość manganu [mg] na 100g produktu
Fasola biała2
Groch2,03
Kakao 16%2,49
Słonecznik2,61
Mąka z amarantusa3,3
Orzechy włoskie3,6
Mak3,71
Orzechy laskowe4,2
Musli, płatki owsiane3,29-4,19
Mąka żytnia (typ 1400, 2000)3,56-4,24
Żyto (ziarno)4,24
Chleb (pełnoziarnisty z żyta, pumpernikiel, chrupki)3,01-4,53
Pszenica (otręby, zarodki)10,00-17,24

UWAGA! Należy mieć świadomość, że informacje powyższe normy wykazano w oparciu o przeprowadzone badania naukowe, lecz mogą zostać zmienione w wyniku dalszych prac. Szczegółowe zalecenia żywieniowe pozwalające na optymalną modyfikację manganu w surowicy są w trakcie opracowywania.

opracowali:
mgr Paulina Waszczuk
mgr Róża Derkacz
prof. dr. hab. n. med. Jan Lubiński

Cynk – informacje ogólne

Biodostępność cynku zależy od szeregu czynników, między innymi: kwasu fitynowego, wapnia oraz błonnika pokarmowego (Hemalatha i in. Zinc and iron contents and their bioaccessibility in cereals and pulses consumed in India 2007).

Biodostępność cynku z produktów pochodzenia zwierzęcego jest większa niż z produktów roślinnych, ponieważ te ostatnie zawierają kwas fitynowy i inne inhibitory wchłaniania cynku (IOM Dietary Reference Intakes for Vitamin A, Vitamin K, Arsenic, Boron, Chromium, Copper, Iodine, Iron, Manganese, Molybdenum, Nickel, Silicon, Vanadium, and Zinc National Academies Press, Washington, DC 2001).

Mięso ssaków, drób, ryby, skorupiaki są najbogatszym źródłem cynku a żywność ta nie zawiera kwasu fitynowego. Jaja i produkty mleczne również nie zawierają kwasu fitynowego, ale mają nieco mniej cynku. Większość zbóż i roślin strączkowych ma średni poziom cynku ale wysoką zawartość kwasu fitynowego co zmniejsza ilość cynku dostępnego do wchłaniania.  Ryż, korzenie skrobi oraz bulwy mają niższą zawartość cynku niż rośliny strączkowe i zboża. Większość owoców i warzyw nie jest bogatym źródłem cynku (K. Brown i in. The Importance of Zinc in Human Nutrition and Estimation of the Global Prevalence of Zinc Deficiency 2001).

Obróbka cieplna może zmienić czynniki, które hamują wchłanianie minerałów takich jak kwas fitynowy i rozpuszczalny błonnik pokarmowy, poprawiając w ten sposób wchłanianie minerałów (Lambardi-Boccia i in. Aspects of meat quality: trace elements and B vitamins in raw and cooked meats 2003).

Wytwarzane podczas fermentacji (np. w przypadku chleba na zakwasie) fitazy, rozkładają fityniany zwiększając w ten sposób ilość przyswajanego cynku.

Należy pamiętać, że inne pierwiastki również powinny być w normie, między innymi arsen (As) oraz selen (Se). U osób zatrutych arsenem nie zaleca się jedzenia produktów, które są bogato arsenowe. Takimi produktami są między innymi: ryby, owoce morza, ryż, owoce i warzywa opryskiwane pestycydami i herbicydami oraz suplementy zawierające oleje rybne. W przypadku osób, które mają zbyt małe stężenie selenu, zaleca się jedzenie warzyw strączkowych oraz orzechów.

Przykładowe jadłospisy Poniżej znajdą Państwo przykładowe jadłospisy opracowane przez Prof dr hab. n. med Ewę Stachowską.
Produkty o niskiej zawartości cynkuDo produktów z najniższą zawartością cynku zaliczamy między innymi makaron bezjajeczny, makaron dwujajeczny, kaszę jęczmienną, ogórka, większość owoców, białko jaja kurzego, mięso z piersi kurczaka oraz tłuszcze jadalne. Poniżej zestawiono dane o zawartości cynku w produktach na podstawie książki „tabele składu i wartości odżywczej żywności” Food Composition Tables H.Kunachowicz i in.  PZWL wydanie II zmienione 2017. W pliku PDF znajdą Państwo opracowanie z podziałem na kategorie produktów.
Produkty spożywcze Średnia zawartość cynku [mg] na 100g produktu
Lemoniada 0
Piwo 0
Szampan 0
Wódka 0
Napoje typu cola 0,01
Cukier 0,02
Miód 0,02
Kisiel w proszku 0,03
Budyń w proszku 0,04
Serwatka płynna 0,05
Żelki 0,05
Arbuz 0,07
Mandarynki 0,07
Papaja 0,07
Herbata czarna 0,07
Tłuszcze jadalne (olej, margaryna, smalec, oliwa z oliwek, słonina, masło) 0,00-0,08
Cytryna 0,08
Poziomki 0,08
Sól 0,08
Agrest 0,09
Truskawki 0,09
Wino (czerwone, białe) 0,00-0,1
Kiwi 0,1
Wiśnie 0,1
Śliwki 0,11
Winogrona 0,11
Mango 0,12
Rabarbar 0,13
Nektarynka 0,13
Kalafior gotowany 0,14
Rzepa 0,14
Brzoskwinia 0,14
Czereśnie 0,15
Gruszka 0,15
Morele 0,15
Pomarańcza 0,15
Jabłko 0,16
Seler naciowy 0,17
Banan 0,18
Grejpfrut 0,19
Dżem owocowy 0,05-0,19
Bakłażan 0,2
Karmelki (twarde, nadziewane) 0,08-0,20
Porzeczki (białe, czerwone) 0,22
Oliwki zielone 0,22
Śmietanka kremowa 30% tłuszczu 0,23
Sok (owocowy, warzywny) 0,10-0,23
Cebula 0,24
Ananas 0,24
Ogórek (konserwowy, zwykły) 0,11-0,24
Brokuł 0,25
Marchew 0,25
Rodzynki suszone 0,25
Majonez 0,25
Pomidor 0,26
Papryka (zielona, czerwona) 0,24-0,26
Rzodkiewka 0,26
Melon 0,28
Kapusta 0,24-0,28
Makaron (bezjajeczny, dwujajeczny) 0,26-0,28
Kefir 2% tłuszczu 0,28
Śmietana 18%/ 12% tłuszczu 0,27-0,29
Kasza jęczmienna 0,29-0,30
Cukinia 0,3
Ziemniaki 0,3
Śmietanka do kawy 9% tłuszczu 0,3
Białka jaja kurzego 0,3
Morszczuk świeży 0,3
Makrela 0,39
Fasola Szparagowa 0,45
Mięso z piersi kurczaka bez skóry 0,49
Mąka pszenna typ 500 0,56
Kawa 0,7
Produkty o wysokiej zawartości cynkuNajbogatszym źródłem cynku są produkty takie jak pszenica, kasza gryczana, kasza jaglana, migdały, ser żółty, żółtko jaja kurzego, wątroba, mięso (z wyjątkiem piersi kurczaka), kakao, nasiona lnu i dyni. Poniżej zestawiono dane o zawartości cynku w produktach na podstawie książki „tabele składu i wartości odżywczej żywności” Food Composition Tables H.Kunachowicz i in.  PZWL wydanie II zmienione 2017. W pliku PDF znajdą Państwo opracowanie z podziałem na kategorie produktów.
Produkty spożywcze Średnia zawartość cynku [mg] na 100g produktu
Jabłka suszone 0,79
Morele suszone 0,84
Figi suszone 0,94
Czosnek 1
Chrzan 1,4
Ser typu ,,feta” 2
Paluszki z kminkiem 2,16
Sardynki 2,3
Czekolada gorzka 2,43
Słonecznik 2,69
Sezam (nasiona) 2,79
Drożdże piekarskie, prasowane 2,79
Mleko w proszku, pełne 3,09
Płatki (owsiane, muesli, pszenne, żytnie) 2,50-3,10
Orzechy (arachidowe, laskowe, włoskie) 2,70-3,10
Migdały 3,19
Ser parmezan 3,2
Mak niebieski 3,34
Kasza (gryczana, jaglana) 3,5
Żółtko jaja kurzego 3,55
Ser oscypek 3,69
Mięso, kiełbasa, pasztet (wołowina, baranina, indyk, konina, wieprzowina, cielęcina) 2,26-3,74
Mąka (w tym pszenna typ 1850) 2,68-3,84
Chleb 2,37-4,10
Mleko w proszku, odtłuszczone 4,15
Ser żółty 3,46-4,40
Wątroba (wieprzowa, wołowa, z kurczaka) 3,50-4,50
Warzywa strączkowe (groch, fasola biała, soja, soczewica, bób, groszek zielony) 1,40-4,20
Kakao 16% 6,56
Dynia (pestki) 7,5
Len (nasiona) 7,8
Wątroba cielęca 8,4
Pszenica (zarodki, otręby) 8,85-14,96

SuplementacjaDodatkowo w niedoborach cynku można rozważyć suplementację poniższymi preparatami:
  • preparatem Natural Elements Zink 100 ml – cynk w płynie [woda oczyszczona, gliceryna (roślinna), siarczan cynku]
  • preparatem Zinc – cynk w płynie 15 mg, Dr. Mercola [organiczny glicerol (gliceryna), woda, organiczny sok jabłkowy, siarczan cynku]
  • preparatem Cynk Cytrynian 15mg, Medverita [inulina (korzeń cykorii), cynk (cytrynian cynku), żelatyna (otoczka kapsułki)]
  • preparatem Cynk Pikolinian 22mg, Swanson [żeltyna, substancja wypełniająca: mikrokrystaliczna celuloza, substancje przeciwzbrylające: sole magnezowe kwasów tłuszczowych i dwutlenek krzemu]
  • preparatem Cynk Organiczny, 15 mg Walmark [Glukonian cynku, sorbitol (subst. utrzymująca wilgoć), celuloza mikrokrystaliczna, stearynian magnezu (subst. przeciwzbrylające]
  • preparatem Cynk, 10mg, Colfarm [Celuloza mikrokrystaliczna (substancja wypełniająca), glukuronian cynku (cynk), stearynian magnezu (substancja przeciwzbrylająca), kwas l-askorbinowy (witamina C)]
  • preparatem Bio-Cynk, 15 mg, PHARMA NORD [Glukuronian cynku, glukoza, substancja wypełniająca (celuloza mikrokrystaliczna), substancja przeciwzbrylająca (stearynian magnezu), substancja wiążąca (dwutlenek krzemu)]
UWAGA! Należy mieć świadomość, że informacje powyższe wykazano w oparciu o przeprowadzone badania naukowe, lecz mogą zostać zmienione w wyniku dalszych prac. Należy pamiętać, że podane propozycje diet są jedynie opcją do rozważenia. Aby otrzymać spersonalizowane zalecenia dietetyczne obejmujące ograniczenia (np. nietolerancje, alergie) i preferencje pacjenta należy zgłosić się do dietetyka. opracowali: mgr Paulina Waszczuk, lic. Karolina Kleszcz, prof. dr. hab. n. med. Jan Lubiński

Według aktualnych danych zaobserwowanych również w badaniach przeprowadzonych w naszym Ośrodku, miedź należy do pierwiastków o bardzo ważnym znaczeniu w profilaktyce oraz wykrywaniu wczesnych nowotworów. Wydaje się, że najistotniejszą rolę miedź pełni w przebiegu procesów związanych z przeżyciami chorych dotkniętych nowotworami złośliwymi. U pacjentek i pacjentów z nowotworami złośliwymi, ryzyko zgonów w ciągu 5 i 10 lat od rozpoznania, zwiększa się od kilku do kilkunastu razy przy wysokim stężeniu miedzi we krwi. Ryzyko to jest zwiększone we wszystkich zbadanych przez nas nowotworach złośliwych (rak piersi, rak prostaty, czerniak złośliwy, rak krtani). Wydaje się uzasadnione, żeby chorzy z nowotworami złośliwymi preferencyjnie spożywali produkty z niską zawartością miedzi.

Poniżej zestawiono dane o zawartości miedzi w produktach na podstawie książki „tabele składu i wartości odżywczej żywności” Food Composition Tables H.Kunachowicz i in.  PZWL wydanie II zmienione 2017.

Produkty o niskiej zawartości Cu

Do produktów z najniższą zawartością miedzi zaliczamy między innymi napoje (np. herbata, lemoniada), różnego typu oleje (np. rzepakowy, słonecznikowy), nabiał.

Poniżej zestawiono dane o zawartości miedzi w produktach na podstawie książki „tabele składu i wartości odżywczej żywności” Food Composition Tables H.Kunachowicz i in.  PZWL wydanie II zmienione 2017.

W pliku PDF znajdą Państwo opracowanie z podziałem na kategorie produktów.

Produkty spożywczeŚrednia zawartość miedzi [mg] na 100g produktu
Smalec0
Herbata czarna0
Lemoniada0
Napoje gazowane o smaku owocowym0
Napoje typu cola0
Piwo pełne0
Wódka0
Spirytus rektyfikowany0
Żelatyna0
Margaryna 0,00-0,01
Olej (krokoszowy; kukurydziany; palmowy; z pestek winogron; rzepakowy; sezamowy; słonecznikowy; sojowy) 0,00-0,04
Maślanka0,01
Masło ekstra0,01
Słonina0,01
Melon0,01
Żelki0,01
Szampan0,01
Budyń w proszku0,01
Mleko spożywcze 0,01-0,02
Kurczak  (pierś z kurczaka; skrzydło) 0,01-0,04
Wino białe 0,01-0,05
Śmietanka0,02
Kefir0,02
Ser twarogowy0,02
Ser topiony0,02
Sola0,02
Ananas w syropie0,02
Cukier0,02
Miód sztuczny0,02
Karmelki twarde0,02
Kisiel w proszku0,02
Brokuły 0,02-0,03
Jogurt naturalny0,03
Białko jaja kurzego0,03
Żeberka wołowe0,03
Morszczuk0,03
Papaja0,03
Ptysie z bitą śmietaną0,03
Ser żółty (cheddar; edamski; ementaler; tylżycki) 0,03-0,04
Kalafior 0,03-0,04
Kapusta (biała; pekińska; kwaszona) 0,03-0,04
Kalafior 0,03-0,04
Polędwica (sopocka; z indyka; z piersi kurczaka) 0,03-0,05
Majonez domowy (z olejem rzepakowym; słonecznikowym) 0,03-0,05
Dżem owocowy 0,03-0,07
Indyk (z wyjątkiem podudzia i udźca)0,04
Szynkówka wieprzowa0,04
Kiełbasa mazurska z indyka0,04
Szynka z piersi kurczaka0,04
Mintaj0,04
Okoń0,04
Pstrąg0,04
Sandacz0,04
Tuńczyk w sosie własnym0,04
Makaron (jajeczny; bezjajeczny) gotowany0,04
Kukurydza0,04
Rzodkiewka0,04
Sałata0,04
Jabłko0,04
Brzoskwinie w syropie0,04
Ciastka „Karpatka”0,04
Sernik krakowski0,04
Tort ananasowy0,04
Wermut słodki0,04
Mleko zagęszczone 0,04-0,05
Wieprzowina (boczek bez kości; golonka; podgardle; schab bez kości; żeberka) 0,04-0,05
Parówki; kiełbasa (mortadela; parówkowa; śląska) 0,04-0,05
Seler (korzeniowy; naciowy) 0,04-0,05
Szynka wiejska0,05
Dorsz0,05
Flądra0,05
Płatki kukurydziane0,05
Mandarynki0,05
Czereśnia0,05
Brzoskwinie0,05
Kawa0,05
Irysy, krówki0,5
Ciasto kruche0,5
Eklerki z bitą śmietaną0,5
Ciastka „Napoleonki”0,5
Ryż (biały; brązowy) 0,05-0,06

Produkty o wysokiej zawartości Cu

Najbogatszym źródłem miedzi są produkty takie jak pszenica, mięso (w tym ryby), podroby oraz warzywa i owoce.

Poniżej zestawiono dane o zawartości miedzi w produktach na podstawie książki „tabele składu i wartości odżywczej żywności” Food Composition Tables H.Kunachowicz i in.  PZWL wydanie II zmienione 2017.

W pliku PDF znajdą Państwo opracowanie z podziałem na kategorie produktów.

Produkty spożywczeŚrednia zawartość miedzi [mg] na 100g produktu
Chleb i bułki 0,07-0,33
Ziemniaki 0,09-0,14
Kiełbasa (jałowcowa z kurczaka; podlaska z kurczaka; szynkowa z kurczaka) 0,10-0,13
Mleko owcze0,1
Żołądek kurczaka0,1
Łopatka z baraniny0,1
Polędwica wołowa0,1
Karp0,1
Mąka kukurydziana0,1
Bób0,1
Marchew0,1
Ogórek0,1
Rzepa0,1
Szpinak0,1
Banan0,1
Porzeczki 0,11-0,13
Salceson czarny0,11
Szynka (delikatesowa z kurczaka; z udźca kurczaka)0,11
Koncentrat pomidorowy0,11
Czarne jagody0,11
Śliwki0,11
Truskawka0,11
Mąka pszenna 0,12-0,33
Kabanosy z kurczaka0,12
Sardynka0,12
Węgorz wędzony0,12
Poziomki0,12
Por0,13
Kiwi0,13
Mango0,13
Wiśnie0,13
Kiszka (pasztetowa; krwista) 0,14-0,20
żółtko jaja kurzego0,14
Kaczka0,14
Konina0,14
Kasza gryczana0,14
Pietruszka korzeń0,14
Pasternak0,14
Królik0,15
Pasztet z kurczaka0,15
Tuńczyk świeży0,15
Dynia0,15
Morele0,15
Ozór (wieprzowy; w galarecie) 0,16-0,23
Pasztet (wieprzowy; z mięsa mieszanego) 0,16-0,24
Wątrobianka0,16
Makrela0,16
Kalarepa0,16
Sól0,16
Śledź 0,17-0,33
Mąka żytnia 0,17-0,35
Gęś0,17
Kaszanka z kurczaka0,17
Pasztet rybny0,17
Cykoria0,17
Mleko w proszku 0,18-0,24
Boćwina0,18
Awokado0,18
Agrest0,19
Maliny0,19
Łopatka cielęca 0,20-0,25
Ser parmezan0,2
Halibut0,2
Mąka ryżowa0,2
Jabłka suszone0,2
Daktyle suszone0,2
Cytryna0,2
Proszek jajeczny0,21
Chrzan0,23
Soja Kiełki0,23
Oliwki0,23
Płatki jęczmienne0,25
Kasza jaglana0,25
Groszek zielony0,25
Maniok0,25
Herbatniki0,25
Pumpernikiel0,26
Czosnek0,26
Keczup0,26
Orzech włoski0,28
Pieczarki 0,30-0,40
Mózg wieprzowy0,3
Wątróbka kurczaka0,3
Płatki żytnie0,3
Ryż preparowany0,33
Płatki ziemniaczane0,33
Nogi wieprzowe0,35
Pszenica ziarno0,35
Żyto ziarno0,35
Figi suszone0,35
Soczewica 0,36-0,85
Płatki pszenne0,36
Serce wieprzowe0,37
Chleb chrupki0,37
Rodzynki suszone0,37
Müsli 0,40-0,55
Ser „oscypek”0,4
Nasiona lnu0,4
Śliwki suszone0,42
Mak0,42
Orzech kokosowy0,44
Fasola biała0,48
Mąka z amarantusa0,5
Groch0,5
Płatki owsiane0,55
Wiórki kokosowe0,55
Pietruszka liście0,61
Wątroba wołowa0,62
Wątroba wieprzowa0,63
Chałwa 0,67-0,76
Mąka kasztanowa0,7
Mąka jaglana0,74
Morele suszone0,77
Orzechy pistacjowe0,81
Orzechy arachidowe0,86
Nerki wieprzowe0,89
Otręby i zarodki pszenne 0,91-0,95
Migdały1
Orzechy laskowe1,29
Sezam1,3
Soja nasiona suche1,5
Mąka sojowa pełnotłusta1,53
Pestki dyni1,57
Słonecznik1,87
Kakao 16%3,71
Wątroba cielęca5,5

Wśród produktów bogatych w kadm wyróżnia się głównie:

  • korzeń selera
  • orzechy ziemne
  • soki warzywne
  • agrest
  • marchew
  • ogórek
  • pomidor
  • rzodkiewka
  • papryka
  • podroby

Zanieczyszczenie środowiska ołowiem (Pb) stanowi nieustający problem dla rozwijających się społeczeństw. Toksyczne działanie ołowiu dotyczy głównie jego wpływu na układ krwiotwórczy(Johnson, F.M. The Genetic Effects of Environmental Lead. Mutat Res 1998), obwodowy i ośrodkowy układ nerwowy (Marchetti, C. Molecular Targets of Lead in Brain Neurotoxicity. Neurotox Res 2003) oraz przewód pokarmowy (Tomczyk, J.; Lewczuk, E.; Abdrzejak, R. Ostre Zatrucia Organicznymi Związkami Ołowiu.; Medycyna Pracy, 1999). Ze względu na wszechobecność ołowiu, praktycznie każdy człowiek narażony jest na kontakt z tym pierwiastkiem. Toksyczność ołowiu prowadzi między innymi do zmiany aktywności wielu enzymów oraz zaburzeń funkcji wolnych i strukturalnych białek w komórce (Cellular Mechanisms of Lead Neurotoxicity). Wiele badań sugeruje, że ważnym molekularnym mechanizmem toksyczności ołowiu jest jego udział w powstawaniu wolnych rodników tlenowych, które odgrywają dużą rolę w powstawaniu uszkodzeń wewnątrzkomórkowych oraz w patogenezie wielu schorzeń, w tym nowotworów złośliwych (Nersesyan, A.; Kundi, M.; Waldherr, M.; Setayesh, T.; Mišík, M.; Wultsch, G.; Filipic, M.; Mazzaron Barcelos, G.R.; Knasmueller, S. Results of Micronucleus Assays with Individuals Who Are Occupationally and Environmentally Exposed to Mercury, Lead and Cadmium. Mutat Res 2016). Według klasyfikacji karcynogenów IARC, ołów i jego związki należą do grupy 2a i 2b tj. potencjalnie karcinogennych (List of Classifications – IARC Monographs on the Identification of Carcinogenic Hazards to Humans).

Poniżej zestawiono dane o zawartości ołowiu w produktach spożywczych bazując na następujących publikacjach naukowych:


Produkty o niskiej zawartości Pb

Do produktów o najniższej zawartości ołowiu zaliczamy między innymi brukselkę, mleko odzwierzęce, bataty, jajka, makarony czy mango.

Produkty spożywcze Średnia zawartość ołowiu [mg] na 100 g produktu
Woda butelkowana 0,01
bataty 0,02
Mleko 0,02
Gin 0,02
Brukselka 0,02
Makarony 0,03
Mango 0,03
Jajka 0,03
Ryż 0,04
Mleko kokosowe 0,05
Żurawina 0,05
Margaryna 0,06
Melon 0,06
Kukurydza 0,07
Pomidory 0,07
Szparagi 0,07
Arbuz 0,08
Ryby morskie 0,08
Papryka 0,08
Kawa rozpuszczalna 0,08
Śliwki 0,08
Truskawki 0,08
Fasola 0,09
Czosnek 0,1

UWAGA! Należy pamiętać, że stężenie ołowiu w produktach suszonych może być nawet 8 krotnie wyższe niż w świeżych.

Produkty o wysokiej zawartości Pb

Do produktów o najwyższej zawartości ołowiu zaliczamy między innymi ryby oraz owoce morza, kapustę czy marchewkę.

Produkty spożywcze Średnia zawartość ołowiu [mg] na 100 g produktu
Karaś 1,74
Kapusta 1,6
Wołowina 1,56
Krewetki 1,54
Marchewka 1,26
Ogórek 1,2
Karp 1,12
Wędzone ryby 1,1
Cebula 0,95
Ziemniaki 0,84
Baranina 0,7
Wieprzowina 0,39
Banany 0,34
Olej palmowy 0,22
Wino czerwone 0,22
Oliwa z oliwek 0,21
Kurczak 0,2
Orzeszki ziemne 0,19
Groszek 0,18
Sok winogronowy 0,18
Sok z czarnej porzeczki 0,18
Wino białe 0,17
Masło 0,16
Cytrusy 0,14
Sok pomidorowy* 0,08
Nektar brzoskwiniowy* 0,05

*Pokarmy w postaci płynnej przyjmuje się w większych ilościach niż pokarmy stałe; są one również zazwyczaj lepiej przyswajalne dla organizmu, dlatego też zaliczamy je do produktów o wysokim stężeniu ołowiu.

 
 
Przykładowe jadłospisyPoniżej znajdą Państwo przykładowe jadłospisy opracowane przez Prof dr hab. n. med Ewę Stachowską.

Zalecenia dla osób posiadających wynik zawartości selenuObniżenie stężenia selenu

W obniżaniu stężenia selenu najskuteczniejszym sposobem jest modyfikacja diety. W tym celu należy ograniczyć spożycie między innymi następujących produktów: orzechy ( głównie brazylijskie, nerkowe, włoskie), rośliny strączkowe (np. soczewica, groch, soja), ryby morskie i owoce morza. Dodatkowo należy wykluczyć suplementację selenem oraz preparatami, wyrobami medycznymi, które zawierają w składzie ten pierwiastek.

Podwyższenie stężenia selenu Poniższe przykłady modyfikacji diety przeznaczone są jedynie dla osób posiadających wyniki zawartości selenu (Se) we krwi pełnej lub w surowicy. Służą one do samodzielnego podwyższenia zawartości selenu we krwi bądź w surowicy.

W pierwszej kolumnie znajduje się informacja, o ile powinna wzrosnąć zawartość selenu we krwi/surowicy (zawsze celujemy w środek normy podanej na wyniku). Natomiast w kolumnie drugiej jest informacja o ile, powinniśmy zwiększyć podaż selenu z dietą, aby uzyskać odpowiedni wzrost we krwi.

Przykładowo, pacjent ma stężenie selenu we krwi 90 µg/l a na wyniku podana jest informacja, że optymalnym poziomem dla niej/niego będzie zawartość selenu we krwi w przedziale 100-110 µg/l. Pacjent jest poniżej zalecanej normy, więc powinien podnieść zawartość selenu we krwi. Zawsze celujemy w środek normy, czyli w tym wypadku będzie to 105 µg/l. Pacjent powinien podnieść poziom selenu we krwi o 15 µg/l (105 µg/l -90 µg/l), w związku z czym należy zwiększyć ilość selenu w diecie o 45 µg/dzień. Przykładowe modyfikacje diety dla tego pacjenta, znajdują się w wierszu 3 poniższej tabeli.

Uwaga! Należy pamiętać, że podane propozycje diet są jedynie opcją do rozważenia. Aby otrzymać spersonalizowane zalecenia dietetyczne obejmujące ograniczenia (np. nietolerancje, alergie) i preferencje pacjenta należy zgłosić się do dietetyka.

Po 3-6 miesiącach stosowania modyfikacji dietetycznych wskazane jest ponowne oznaczenie stężenia selenu w celu dokonania oceny skuteczności diety.

Wartość o jaką należy zwiększyć stężenie Se w organizmie [µg/l] (informacja zawarta na wyniku) Ilość selenu obecna w codziennej diecie [µg]* (informacja zawarta na wyniku) Przykład I Przykład II
5 10 orzech brazylijski 1 szt; krówka mleczna 10g Zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 1 kropla co 2 dni
10 30 orzech brazylijski 2 szt; soczewica 50g; żurawina 10g krówka mleczna 20g lub orzech nerkowca 10; dodatkowo zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 1 krople dziennie
15 45 orzech brazylijski 2 szt.; soczewica 50g; żurawina 10g Zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 1 kropla co 2 dni
20 60 orzech brazylijski 3 szt.; soczewica 50g; jajko 1 szt.; świeży sok z pomarańczy 250 ml; pieczarka suszona 6g krówka mleczna 60g lub kasza gryczana 75g lub orzech nerkowca 35g; dodatkowo zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 2 krople dziennie
25 75 orzech brazylijski 3 szt.; soczewica 50g; jajko 1 szt.; świeży sok z pomarańczy 250 ml; pieczarka suszona 18g; żurawina 50g; fasola biała 50g; krówka mleczna 20g orzech brazylijski 20g lub krówka mleczna 100g i kasza gryczana 100g lub orzech nerkowca 100g lub soczewica (czerwona, żółta, brązowa lub zielona) 50g i groch żółty łuskany 50g; dodatkowo zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 2 krople dziennie
35 105 orzech brazylijski 3 szt.; soczewica 100g; jajko 2 szt.; świeży sok z pomarańczy 250 ml; pieczarka suszona 18g; żurawina 50g; fasola biała 50g orzech brazylijski 40g i krówka mleczna 20g lub orzech nerkowca 200g i kasza gryczana 100g lub orzech brazylijski 20g i soczewica (brązowa, – czerwona, zielona, żółta) 50g i krówka mleczna 60g; dodatkowo zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 2 krople dziennie
40 120 orzech brazylijski 4 szt.; orzech włoski 23g; soczewica 100g; jajko 2 szt.; świeży sok z pomarańczy 250 ml; pieczarka suszona 18g; żurawina 50g; fasola biała 50g orzech brazylijski 35g; orzech nerkowca 30g; orzech włoski 32g; soczewica 50g; kasza gryczana 25g; krówka mleczna 50g; dodatkowo zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 2 krople dziennie
45 135 orzech brazylijski 4 szt.; orzech włoski 23g; orzech nerkowca 23g; soczewica 100g; jajko 2 szt.; świeży sok z pomarańczy 250 ml; pieczarka suszona 18g; żurawina 50g; fasola biała 50g orzech brazylijski 40g; orzech nerkowca 30g; orzech włoski 32g; soczewica 50g; kasza gryczana 25g; krówka mleczna 50g;dodatkowo zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 2 krople dziennie
50 150 orzech brazylijski 4 szt.; orzech włoski 23g; orzech nerkowca 23g; soczewica 100g; jajko 2 szt.; świeży sok z pomarańczy 250 ml; pieczarka suszona 18g; żurawina 50g; fasola biała 50g; krówka mleczna 40g orzech brazylijski 45g; orzech nerkowca 30g; orzech włoski 32g; soczewica 50g; kasza gryczana 25g; krówka mleczna 50g; dodatkowo zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 2 krople dziennie
55 165 orzech brazylijski 4 szt.; orzech włoski 45g; orzech nerkowca 23g; soczewica 100g; jajko 2 szt.; świeży sok z pomarańczy 250 ml; pieczarka suszona 18g; żurawina 50g; fasola biała 50g; krówka mleczna 40g orzech brazylijski 50g; orzech nerkowca 30g; orzech włoski 32g; soczewica 50g; kasza gryczana 25g; krówka mleczna 50g; dodatkowo zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 2 krople dziennie
60 180 orzech brazylijski 5 szt.; orzech włoski 45g; orzech nerkowca 23g; soczewica 100g; jajko 2 szt.; świeży sok z pomarańczy 250 ml; pieczarka suszona 18g; żurawina 50g; fasola biała 50g; krówka mleczna 40g orzech brazylijski 55g; orzech nerkowca 30g; orzech włoski 32g; soczewica 50g; kasza gryczana 25g; krówka mleczna 50g; dodatkowo zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 2 krople dzienniee
65 195 orzech brazylijski 6 szt.; orzech włoski 45g; orzech nerkowca 23g; soczewica 100g; jajko 2 szt.; świeży sok z pomarańczy 250 ml; pieczarka suszona 18g; żurawina 50g; fasola biała 50g; krówka mleczna 40g orzech brazylijski 60g; orzech nerkowca 30g; orzech włoski 32g; soczewica 50g; kasza gryczana 25g; krówka mleczna 50g; dodatkowo zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 2 krople dziennie
70 210 orzech brazylijski 7 szt.; orzech włoski 45g; orzech nerkowca 23g; soczewica 100g; jajko 2 szt.; świeży sok z pomarańczy 250 ml; pieczarka suszona 18g; żurawina 50g; fasola biała 50g; krówka mleczna 40g orzech brazylijski 65g; orzech nerkowca 30g; orzech włoski 32g; soczewica 50g; kasza gryczana 25g; krówka mleczna 50g; dodatkowo zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 2 krople dziennie
75 225 orzech brazylijski 8 szt.; orzech włoski 45g; orzech nerkowca 23g; soczewica 100g; jajko 2 szt. – świeży sok z pomarańczy 250 ml; pieczarka suszona 18g; żurawina 50g; fasola biała 50g; krówka mleczna 40g orzech brazylijski 70g; orzech nerkowca 30g; orzech włoski 32g; soczewica 50g; kasza gryczana 25g; krówka mleczna 50g; dodatkowo zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 2 krople dziennie

Uwaga! Należy pamiętać, że podane propozycje diet są jedynie opcją do rozważenia. Aby otrzymać spersonalizowane zalecenia dietetyczne obejmujące ograniczenia (np. nietolerancje, alergie) i preferencje pacjenta należy zgłosić się do dietetyka.

Po 3-6 miesiącach stosowania modyfikacji dietetycznych wskazane jest ponowne oznaczenie stężenia selenu w celu dokonania oceny skuteczności diety.

Według przeglądu piśmiennictwa naukowego na dzień 20.03.2021 za najbardziej kompletny i pogłębiony uznajemy artykuł: Shiqian Hu and Margaret P. Rayman,µ Multiple Nutritional Factors and the Risk of Hashimoto’s Thyroiditis (Thyroid Vol. 27, Number 5, 2017; Mary Ann Liebert Inc. DOI: 10.1089/thy.2016.0635).

W większości prac stwierdza się zmniejszoną częstość chorób tarczycy u osób stosujących suplementację selenem w związku z podwyższeniem poziomu przeciwciał przeciwtarczycowych, zwłaszcza anty TPO. Suplementacja w dawce około 200 µg selenu dziennie przez okres 6-12 miesięcy u większości osób skutkuje obniżeniem poziomu przeciwciał (P. Zagrodzki, J. Kowalczyk, Znaczenie selenu w leczeniu choroby Hashimoto; Postępy Hig Med Dosw (online), 2014; 68: 1129-1137, e-ISSN 1732-2693); (R. Krysiak, K.Kowalcze, B. Okopień, Hyperprolactinemia attenuates the inhibitory effect of vitamin D/selenomethionine combination therapy on thyroid women with Hashimoto’s thyroiditis: A pilot study. J CLin Pharm Ther. 2020;451334-1341). Podobną korelację zaobserwowano również w badaniach Kryczyk-Kozioł Jadwiga i wspł. (Kryczyk-Kozioł J., Zagrodzki P., et al, Positive effects of selenium supplementation in women with newly diagnosed Hashimoto’s thyroiditis in an area with low selenium status. Int J Clin Pract. 2021).

Aktualne dane z piśmiennictwa wskazują na celowość rozważenia suplementacji selenem u osób z chorobą Hashimoto, chociaż większość autorów zgadza się z opinią, że brak wciąż aktualnych danych by uznać takie postępowanie za standard.

Ze względu na zebrane przez nas wieloletnie doświadczenie uważamy, że oczekiwania co do przyswajalności bardzo dobrze spełnia opracowany przez nas preparat Sel-BRCA1, dostępny na naszej stronie  internetowej read-gene.com

W razie problemów w uzyskaniu zaleceń prosimy o kontakt: eksperci@sel-brca1.pl

Prosimy o zapoznanie się z naszym schematem postępowania w przypadku osób ze zdiagnozowaną chorobą Hashimoto – kliknij tutaj

Modyfikacje diety

Przykładowe jadłospisyPoniżej znajdą Państwo przykładowe jadłospisy opracowane przez Prof dr hab. n. med Ewę Stachowską.
Produkty spożywcze o zwiększonym stężeniu arsenuWśród produktów bogatych w arsen wyróżnia się głównie:
  • ryby słonowodne
  • suplementy i leki wytwarzane z organizmów morskich
  • owoce morza
  • ryż
  • kakao
  • owoce i warzywa uprawiane z wykorzystaniem pestycydów –wskazane spożywanie owoców i warzyw „niesypanych” tj. z działek lub BIO/EKO

Uwaga!

Spożycie produktów bogatych w arsen (ryby słonowodne, ryż oraz owoce morza) w ciągu trzech dni poprzedzających pobranie krwi, może wpłynąć na zwiększenie jego poziomu we krwi, surowicy. W przypadku spożycia tych produktów zalecamy wykluczenie ich z diety, na min. trzy dni przed ponownym pobraniem krwi, w celu otrzymania miarodajnego wyniku.

Należy pamiętać, że podane propozycje diet są jedynie opcją do rozważenia. Aby otrzymać spersonalizowane zalecenia dietetyczne obejmujące ograniczenia (np. nietolerancje, alergie) i preferencje pacjenta należy zgłosić się do dietetyka.

Według najnowszych badań w naszym Ośrodku stężenie manganu (Mn) w surowicy jest znacząco skorelowane z długością życia kobiet z nowotworami złośliwymi.

Mangan jest niezbędnym składnikiem odżywczym biorącym udział w prawidłowym  funkcjonowaniu układu odpornościowego, regulacji poziomu cukru we krwi i energii komórkowej, rozmnażania, trawienia, wzrostu kości, krzepnięcia krwi i homeostazy oraz obrony przed reaktywnymi formami tlenu. Funkcje pełnione przez metaloproteiny manganu obejmują oksyreduktazy, transferazy, hydrolazy, liazy, izomerazy oraz ligazy. Mn działa jako kofaktor dla różnych enzymów, w tym arginazy, syntetazy glutaminy (GS), karboksylazy pirogronianowej i dysmutazy ponadtlenkowej Mn (Mn-SOD). Mn ma tendencję do odkładania się w wątrobie, trzustce, kościach oraz mózgu.

Wchłanianie Mn zależy między innymi od płci oraz zawartości ferrytyny (J. W. Finley, P.E. Johnson, L.K. Johnson Sex affects manganese absorption and retention by humans from a diet adequate in manganese Am Clin Nutr 1994, J.W. Finley Manganese absorption and retention by young women is associated with serum ferritin concentration Am J Clin Nutr. 1999).

Produkty o niskiej zawartości Mn

Do produktów z najniższą zawartością manganu zaliczamy między innymi płatki kukurydziane, śmietanę, kefir, jogurt, mleko, ser żółty, jaja, mięso, ryby, tłuszcze jadalne oraz owoce.

Poniżej zestawiono dane o zawartości manganu w produktach na podstawie książki „tabele składu i wartości odżywczej żywności” Food Composition Tables H.Kunachowicz i in.  PZWL wydanie II zmienione 2017.

W pliku PDF znajdą Państwo opracowanie z podziałem na kategorie produktów.

Produkty spożywczeŚrednia zawartość manganu [mg] na 100g produktu
Śmietana, śmietanka0
Kefir, maślanka0
Tłuszcze jadalne (olej, margaryna, smalec, oliwa z oliwek, słonina, masło)0,00-0,01
Cukier0,01
Jajko kurze (żółtko, białko)0,03-0,05
Ser (żółty, typu Feta, camembert, twarogowy, topiony)0,02-0,05
Alkohol (piwo, szampan, wermut, wino, wódka, spirytus)0,00-0,10
Jogurt (naturalny, owocowy)0,00-0,13
Mleko (spożywcze, kozie, owcze, zagęszczone, UHT)0,01-0,02
Majonez0,02
Miód0,01-0,03
Dynia0,04
Kawa0,05
Pomidor0,06
Płatki kukurydziane0,07
Kisiel0,07
Ogórek0,08
Ryby (wszystkie)0,01-0,09
Rzodkiewka0,09
Wątroba (cielęca, wieprzowa, wołowa)0,01-0,11
Papryka0,1
Bakłażan0,1
Budyń0,1
Sól0,14
Makaron (bezjajeczny, dwujajeczny, czterojajeczny)0,13-0,15
Cukinia0,16
Soja0,17
Cebula0,17
Kalafior0,17
Por0,18
Ziemniaki0,10-0,18
Marchew0,19
Szparagi0,2
Kukurydza0,2
Fasola szparagowa0,2
Kasza (jęczmienna, manna)0,24
Szpinak0,26
Boćwina0,26
Chipsy0,23-0,27
Sałata0,28
Mięso, kiełbasa, pasztet (wołowina, baranina, indyk, kurczak, konina, wieprzowina, cielęcina)0,23-0,28
Napoje i soki (oprócz soku ananasowego)≤0,29
Kapusta0,15-0,31
Szczaw0,34
Herbata czarna0,34
Ryż biały0,32-0,35
Bułki (pszenne, maślane, chałki, ciabata)0,33-0,35
Musztarda0,36
Bób0,39
Brokuł0,39
Mąka (kukurydziana, pszenna typ 550)0,25-0,40
Burak0,4
Brukselka0,41
Chrzan0,46
Czosnek0,46
Owoce (wszystkie)≤0,84
Pistacje0,88
Słodycze i ciasta (oprócz czekolady i kakao)≤0,97

Produkty o wysokiej zawartości Mn

Najbogatszym źródłem manganu są produkty takie jak pszenica, żyto, orzechy laskowe oraz włoskie, mak, słonecznik, kakao, groch i fasola biała.

Poniżej zestawiono dane o zawartości manganu w produktach na podstawie książki „tabele składu i wartości odżywczej żywności” Food Composition Tables H.Kunachowicz i in.  PZWL wydanie II zmienione 2017.

W pliku PDF znajdą Państwo opracowanie z podziałem na kategorie produktów.

Produkty spożywczeŚrednia zawartość manganu [mg] na 100g produktu
Fasola biała2
Groch2,03
Kakao 16%2,49
Słonecznik2,61
Mąka z amarantusa3,3
Orzechy włoskie3,6
Mak3,71
Orzechy laskowe4,2
Musli, płatki owsiane3,29-4,19
Mąka żytnia (typ 1400, 2000)3,56-4,24
Żyto (ziarno)4,24
Chleb (pełnoziarnisty z żyta, pumpernikiel, chrupki)3,01-4,53
Pszenica (otręby, zarodki)10,00-17,24

UWAGA! Należy mieć świadomość, że informacje powyższe normy wykazano w oparciu o przeprowadzone badania naukowe, lecz mogą zostać zmienione w wyniku dalszych prac. Szczegółowe zalecenia żywieniowe pozwalające na optymalną modyfikację manganu w surowicy są w trakcie opracowywania.

opracowali:
mgr Paulina Waszczuk
mgr Róża Derkacz
prof. dr. hab. n. med. Jan Lubiński

Cynk – informacje ogólneBiodostępność cynku zależy od szeregu czynników, między innymi: kwasu fitynowego, wapnia oraz błonnika pokarmowego (Hemalatha i in. Zinc and iron contents and their bioaccessibility in cereals and pulses consumed in India 2007). Biodostępność cynku z produktów pochodzenia zwierzęcego jest większa niż z produktów roślinnych, ponieważ te ostatnie zawierają kwas fitynowy i inne inhibitory wchłaniania cynku (IOM Dietary Reference Intakes for Vitamin A, Vitamin K, Arsenic, Boron, Chromium, Copper, Iodine, Iron, Manganese, Molybdenum, Nickel, Silicon, Vanadium, and Zinc National Academies Press, Washington, DC 2001). Mięso ssaków, drób, ryby, skorupiaki są najbogatszym źródłem cynku a żywność ta nie zawiera kwasu fitynowego. Jaja i produkty mleczne również nie zawierają kwasu fitynowego, ale mają nieco mniej cynku. Większość zbóż i roślin strączkowych ma średni poziom cynku ale wysoką zawartość kwasu fitynowego co zmniejsza ilość cynku dostępnego do wchłaniania.  Ryż, korzenie skrobi oraz bulwy mają niższą zawartość cynku niż rośliny strączkowe i zboża. Większość owoców i warzyw nie jest bogatym źródłem cynku (K. Brown i in. The Importance of Zinc in Human Nutrition and Estimation of the Global Prevalence of Zinc Deficiency 2001). Obróbka cieplna może zmienić czynniki, które hamują wchłanianie minerałów takich jak kwas fitynowy i rozpuszczalny błonnik pokarmowy, poprawiając w ten sposób wchłanianie minerałów (Lambardi-Boccia i in. Aspects of meat quality: trace elements and B vitamins in raw and cooked meats 2003). Wytwarzane podczas fermentacji (np. w przypadku chleba na zakwasie) fitazy, rozkładają fityniany zwiększając w ten sposób ilość przyswajanego cynku. Należy pamiętać, że inne pierwiastki również powinny być w normie, między innymi arsen (As) oraz selen (Se). U osób zatrutych arsenem nie zaleca się jedzenia produktów, które są bogato arsenowe. Takimi produktami są między innymi: ryby, owoce morza, ryż, owoce i warzywa opryskiwane pestycydami i herbicydami oraz suplementy zawierające oleje rybne. W przypadku osób, które mają zbyt małe stężenie selenu, zaleca się jedzenie warzyw strączkowych oraz orzechów.
Przykładowe jadłospisy Poniżej znajdą Państwo przykładowe jadłospisy opracowane przez Prof dr hab. n. med Ewę Stachowską.
Produkty o niskiej zawartości cynkuDo produktów z najniższą zawartością cynku zaliczamy między innymi makaron bezjajeczny, makaron dwujajeczny, kaszę jęczmienną, ogórka, większość owoców, białko jaja kurzego, mięso z piersi kurczaka oraz tłuszcze jadalne. Poniżej zestawiono dane o zawartości cynku w produktach na podstawie książki „tabele składu i wartości odżywczej żywności” Food Composition Tables H.Kunachowicz i in.  PZWL wydanie II zmienione 2017. W pliku PDF znajdą Państwo opracowanie z podziałem na kategorie produktów.
Produkty spożywcze Średnia zawartość cynku [mg] na 100g produktu
Lemoniada 0
Piwo 0
Szampan 0
Wódka 0
Napoje typu cola 0,01
Cukier 0,02
Miód 0,02
Kisiel w proszku 0,03
Budyń w proszku 0,04
Serwatka płynna 0,05
Żelki 0,05
Arbuz 0,07
Mandarynki 0,07
Papaja 0,07
Herbata czarna 0,07
Tłuszcze jadalne (olej, margaryna, smalec, oliwa z oliwek, słonina, masło) 0,00-0,08
Cytryna 0,08
Poziomki 0,08
Sól 0,08
Agrest 0,09
Truskawki 0,09
Wino (czerwone, białe) 0,00-0,1
Kiwi 0,1
Wiśnie 0,1
Śliwki 0,11
Winogrona 0,11
Mango 0,12
Rabarbar 0,13
Nektarynka 0,13
Kalafior gotowany 0,14
Rzepa 0,14
Brzoskwinia 0,14
Czereśnie 0,15
Gruszka 0,15
Morele 0,15
Pomarańcza 0,15
Jabłko 0,16
Seler naciowy 0,17
Banan 0,18
Grejpfrut 0,19
Dżem owocowy 0,05-0,19
Bakłażan 0,2
Karmelki (twarde, nadziewane) 0,08-0,20
Porzeczki (białe, czerwone) 0,22
Oliwki zielone 0,22
Śmietanka kremowa 30% tłuszczu 0,23
Sok (owocowy, warzywny) 0,10-0,23
Cebula 0,24
Ananas 0,24
Ogórek (konserwowy, zwykły) 0,11-0,24
Brokuł 0,25
Marchew 0,25
Rodzynki suszone 0,25
Majonez 0,25
Pomidor 0,26
Papryka (zielona, czerwona) 0,24-0,26
Rzodkiewka 0,26
Melon 0,28
Kapusta 0,24-0,28
Makaron (bezjajeczny, dwujajeczny) 0,26-0,28
Kefir 2% tłuszczu 0,28
Śmietana 18%/ 12% tłuszczu 0,27-0,29
Kasza jęczmienna 0,29-0,30
Cukinia 0,3
Ziemniaki 0,3
Śmietanka do kawy 9% tłuszczu 0,3
Białka jaja kurzego 0,3
Morszczuk świeży 0,3
Makrela 0,39
Fasola Szparagowa 0,45
Mięso z piersi kurczaka bez skóry 0,49
Mąka pszenna typ 500 0,56
Kawa 0,7
Produkty o wysokiej zawartości cynkuNajbogatszym źródłem cynku są produkty takie jak pszenica, kasza gryczana, kasza jaglana, migdały, ser żółty, żółtko jaja kurzego, wątroba, mięso (z wyjątkiem piersi kurczaka), kakao, nasiona lnu i dyni. Poniżej zestawiono dane o zawartości cynku w produktach na podstawie książki „tabele składu i wartości odżywczej żywności” Food Composition Tables H.Kunachowicz i in.  PZWL wydanie II zmienione 2017. W pliku PDF znajdą Państwo opracowanie z podziałem na kategorie produktów.
Produkty spożywcze Średnia zawartość cynku [mg] na 100g produktu
Jabłka suszone 0,79
Morele suszone 0,84
Figi suszone 0,94
Czosnek 1
Chrzan 1,4
Ser typu ,,feta” 2
Paluszki z kminkiem 2,16
Sardynki 2,3
Czekolada gorzka 2,43
Słonecznik 2,69
Sezam (nasiona) 2,79
Drożdże piekarskie, prasowane 2,79
Mleko w proszku, pełne 3,09
Płatki (owsiane, muesli, pszenne, żytnie) 2,50-3,10
Orzechy (arachidowe, laskowe, włoskie) 2,70-3,10
Migdały 3,19
Ser parmezan 3,2
Mak niebieski 3,34
Kasza (gryczana, jaglana) 3,5
Żółtko jaja kurzego 3,55
Ser oscypek 3,69
Mięso, kiełbasa, pasztet (wołowina, baranina, indyk, konina, wieprzowina, cielęcina) 2,26-3,74
Mąka (w tym pszenna typ 1850) 2,68-3,84
Chleb 2,37-4,10
Mleko w proszku, odtłuszczone 4,15
Ser żółty 3,46-4,40
Wątroba (wieprzowa, wołowa, z kurczaka) 3,50-4,50
Warzywa strączkowe (groch, fasola biała, soja, soczewica, bób, groszek zielony) 1,40-4,20
Kakao 16% 6,56
Dynia (pestki) 7,5
Len (nasiona) 7,8
Wątroba cielęca 8,4
Pszenica (zarodki, otręby) 8,85-14,96

SuplementacjaDodatkowo w niedoborach cynku można rozważyć suplementację poniższymi preparatami:
  • preparatem Natural Elements Zink 100 ml – cynk w płynie [woda oczyszczona, gliceryna (roślinna), siarczan cynku]
  • preparatem Zinc – cynk w płynie 15 mg, Dr. Mercola [organiczny glicerol (gliceryna), woda, organiczny sok jabłkowy, siarczan cynku]
  • preparatem Cynk Cytrynian 15mg, Medverita [inulina (korzeń cykorii), cynk (cytrynian cynku), żelatyna (otoczka kapsułki)]
  • preparatem Cynk Pikolinian 22mg, Swanson [żeltyna, substancja wypełniająca: mikrokrystaliczna celuloza, substancje przeciwzbrylające: sole magnezowe kwasów tłuszczowych i dwutlenek krzemu]
  • preparatem Cynk Organiczny, 15 mg Walmark [Glukonian cynku, sorbitol (subst. utrzymująca wilgoć), celuloza mikrokrystaliczna, stearynian magnezu (subst. przeciwzbrylające]
  • preparatem Cynk, 10mg, Colfarm [Celuloza mikrokrystaliczna (substancja wypełniająca), glukuronian cynku (cynk), stearynian magnezu (substancja przeciwzbrylająca), kwas l-askorbinowy (witamina C)]
  • preparatem Bio-Cynk, 15 mg, PHARMA NORD [Glukuronian cynku, glukoza, substancja wypełniająca (celuloza mikrokrystaliczna), substancja przeciwzbrylająca (stearynian magnezu), substancja wiążąca (dwutlenek krzemu)]

UWAGA!

Należy mieć świadomość, że informacje powyższe wykazano w oparciu o przeprowadzone badania naukowe, lecz mogą zostać zmienione w wyniku dalszych prac.

Należy pamiętać, że podane propozycje diet są jedynie opcją do rozważenia. Aby otrzymać spersonalizowane zalecenia dietetyczne obejmujące ograniczenia (np. nietolerancje, alergie) i preferencje pacjenta należy zgłosić się do dietetyka.

opracowali: mgr Paulina Waszczuk, lic. Karolina Kleszcz, prof. dr. hab. n. med. Jan Lubiński

Według aktualnych danych zaobserwowanych również w badaniach przeprowadzonych w naszym Ośrodku, miedź należy do pierwiastków o bardzo ważnym znaczeniu w profilaktyce oraz wykrywaniu wczesnych nowotworów. Wydaje się, że najistotniejszą rolę miedź pełni w przebiegu procesów związanych z przeżyciami chorych dotkniętych nowotworami złośliwymi. U pacjentek i pacjentów z nowotworami złośliwymi, ryzyko zgonów w ciągu 5 i 10 lat od rozpoznania, zwiększa się od kilku do kilkunastu razy przy wysokim stężeniu miedzi we krwi. Ryzyko to jest zwiększone we wszystkich zbadanych przez nas nowotworach złośliwych (rak piersi, rak prostaty, czerniak złośliwy, rak krtani). Wydaje się uzasadnione, żeby chorzy z nowotworami złośliwymi preferencyjnie spożywali produkty z niską zawartością miedzi.

Poniżej zestawiono dane o zawartości miedzi w produktach na podstawie książki „tabele składu i wartości odżywczej żywności” Food Composition Tables H.Kunachowicz i in.  PZWL wydanie II zmienione 2017.

Produkty o niskiej zawartości Cu

Do produktów z najniższą zawartością miedzi zaliczamy między innymi napoje (np. herbata, lemoniada), różnego typu oleje (np. rzepakowy, słonecznikowy), nabiał.

Poniżej zestawiono dane o zawartości miedzi w produktach na podstawie książki „tabele składu i wartości odżywczej żywności” Food Composition Tables H.Kunachowicz i in.  PZWL wydanie II zmienione 2017.

W pliku PDF znajdą Państwo opracowanie z podziałem na kategorie produktów.

Produkty spożywczeŚrednia zawartość miedzi [mg] na 100g produktu
Smalec0
Herbata czarna0
Lemoniada0
Napoje gazowane o smaku owocowym0
Napoje typu cola0
Piwo pełne0
Wódka0
Spirytus rektyfikowany0
Żelatyna0
Margaryna 0,00-0,01
Olej (krokoszowy; kukurydziany; palmowy; z pestek winogron; rzepakowy; sezamowy; słonecznikowy; sojowy) 0,00-0,04
Maślanka0,01
Masło ekstra0,01
Słonina0,01
Melon0,01
Żelki0,01
Szampan0,01
Budyń w proszku0,01
Mleko spożywcze 0,01-0,02
Kurczak  (pierś z kurczaka; skrzydło) 0,01-0,04
Wino białe 0,01-0,05
Śmietanka0,02
Kefir0,02
Ser twarogowy0,02
Ser topiony0,02
Sola0,02
Ananas w syropie0,02
Cukier0,02
Miód sztuczny0,02
Karmelki twarde0,02
Kisiel w proszku0,02
Brokuły 0,02-0,03
Jogurt naturalny0,03
Białko jaja kurzego0,03
Żeberka wołowe0,03
Morszczuk0,03
Papaja0,03
Ptysie z bitą śmietaną0,03
Ser żółty (cheddar; edamski; ementaler; tylżycki) 0,03-0,04
Kalafior 0,03-0,04
Kapusta (biała; pekińska; kwaszona) 0,03-0,04
Kalafior 0,03-0,04
Polędwica (sopocka; z indyka; z piersi kurczaka) 0,03-0,05
Majonez domowy (z olejem rzepakowym; słonecznikowym) 0,03-0,05
Dżem owocowy 0,03-0,07
Indyk (z wyjątkiem podudzia i udźca)0,04
Szynkówka wieprzowa0,04
Kiełbasa mazurska z indyka0,04
Szynka z piersi kurczaka0,04
Mintaj0,04
Okoń0,04
Pstrąg0,04
Sandacz0,04
Tuńczyk w sosie własnym0,04
Makaron (jajeczny; bezjajeczny) gotowany0,04
Kukurydza0,04
Rzodkiewka0,04
Sałata0,04
Jabłko0,04
Brzoskwinie w syropie0,04
Ciastka „Karpatka”0,04
Sernik krakowski0,04
Tort ananasowy0,04
Wermut słodki0,04
Mleko zagęszczone 0,04-0,05
Wieprzowina (boczek bez kości; golonka; podgardle; schab bez kości; żeberka) 0,04-0,05
Parówki; kiełbasa (mortadela; parówkowa; śląska) 0,04-0,05
Seler (korzeniowy; naciowy) 0,04-0,05
Szynka wiejska0,05
Dorsz0,05
Flądra0,05
Płatki kukurydziane0,05
Mandarynki0,05
Czereśnia0,05
Brzoskwinie0,05
Kawa0,05
Irysy, krówki0,5
Ciasto kruche0,5
Eklerki z bitą śmietaną0,5
Ciastka „Napoleonki”0,5
Ryż (biały; brązowy) 0,05-0,06

Produkty o wysokiej zawartości Cu

Najbogatszym źródłem miedzi są produkty takie jak pszenica, mięso (w tym ryby), podroby oraz warzywa i owoce.

Poniżej zestawiono dane o zawartości miedzi w produktach na podstawie książki „tabele składu i wartości odżywczej żywności” Food Composition Tables H.Kunachowicz i in.  PZWL wydanie II zmienione 2017.

W pliku PDF znajdą Państwo opracowanie z podziałem na kategorie produktów.

Produkty spożywczeŚrednia zawartość miedzi [mg] na 100g produktu
Chleb i bułki 0,07-0,33
Ziemniaki 0,09-0,14
Kiełbasa (jałowcowa z kurczaka; podlaska z kurczaka; szynkowa z kurczaka) 0,10-0,13
Mleko owcze0,1
Żołądek kurczaka0,1
Łopatka z baraniny0,1
Polędwica wołowa0,1
Karp0,1
Mąka kukurydziana0,1
Bób0,1
Marchew0,1
Ogórek0,1
Rzepa0,1
Szpinak0,1
Banan0,1
Porzeczki 0,11-0,13
Salceson czarny0,11
Szynka (delikatesowa z kurczaka; z udźca kurczaka)0,11
Koncentrat pomidorowy0,11
Czarne jagody0,11
Śliwki0,11
Truskawka0,11
Mąka pszenna 0,12-0,33
Kabanosy z kurczaka0,12
Sardynka0,12
Węgorz wędzony0,12
Poziomki0,12
Por0,13
Kiwi0,13
Mango0,13
Wiśnie0,13
Kiszka (pasztetowa; krwista) 0,14-0,20
żółtko jaja kurzego0,14
Kaczka0,14
Konina0,14
Kasza gryczana0,14
Pietruszka korzeń0,14
Pasternak0,14
Królik0,15
Pasztet z kurczaka0,15
Tuńczyk świeży0,15
Dynia0,15
Morele0,15
Ozór (wieprzowy; w galarecie) 0,16-0,23
Pasztet (wieprzowy; z mięsa mieszanego) 0,16-0,24
Wątrobianka0,16
Makrela0,16
Kalarepa0,16
Sól0,16
Śledź 0,17-0,33
Mąka żytnia 0,17-0,35
Gęś0,17
Kaszanka z kurczaka0,17
Pasztet rybny0,17
Cykoria0,17
Mleko w proszku 0,18-0,24
Boćwina0,18
Awokado0,18
Agrest0,19
Maliny0,19
Łopatka cielęca 0,20-0,25
Ser parmezan0,2
Halibut0,2
Mąka ryżowa0,2
Jabłka suszone0,2
Daktyle suszone0,2
Cytryna0,2
Proszek jajeczny0,21
Chrzan0,23
Soja Kiełki0,23
Oliwki0,23
Płatki jęczmienne0,25
Kasza jaglana0,25
Groszek zielony0,25
Maniok0,25
Herbatniki0,25
Pumpernikiel0,26
Czosnek0,26
Keczup0,26
Orzech włoski0,28
Pieczarki 0,30-0,40
Mózg wieprzowy0,3
Wątróbka kurczaka0,3
Płatki żytnie0,3
Ryż preparowany0,33
Płatki ziemniaczane0,33
Nogi wieprzowe0,35
Pszenica ziarno0,35
Żyto ziarno0,35
Figi suszone0,35
Soczewica 0,36-0,85
Płatki pszenne0,36
Serce wieprzowe0,37
Chleb chrupki0,37
Rodzynki suszone0,37
Müsli 0,40-0,55
Ser „oscypek”0,4
Nasiona lnu0,4
Śliwki suszone0,42
Mak0,42
Orzech kokosowy0,44
Fasola biała0,48
Mąka z amarantusa0,5
Groch0,5
Płatki owsiane0,55
Wiórki kokosowe0,55
Pietruszka liście0,61
Wątroba wołowa0,62
Wątroba wieprzowa0,63
Chałwa 0,67-0,76
Mąka kasztanowa0,7
Mąka jaglana0,74
Morele suszone0,77
Orzechy pistacjowe0,81
Orzechy arachidowe0,86
Nerki wieprzowe0,89
Otręby i zarodki pszenne 0,91-0,95
Migdały1
Orzechy laskowe1,29
Sezam1,3
Soja nasiona suche1,5
Mąka sojowa pełnotłusta1,53
Pestki dyni1,57
Słonecznik1,87
Kakao 16%3,71
Wątroba cielęca5,5

Wśród produktów bogatych w kadm wyróżnia się głównie:

  • korzeń selera
  • orzechy ziemne
  • soki warzywne
  • agrest
  • marchew
  • ogórek
  • pomidor
  • rzodkiewka
  • papryka
  • podroby

Zanieczyszczenie środowiska ołowiem (Pb) stanowi nieustający problem dla rozwijających się społeczeństw. Toksyczne działanie ołowiu dotyczy głównie jego wpływu na układ krwiotwórczy(Johnson, F.M. The Genetic Effects of Environmental Lead. Mutat Res 1998), obwodowy i ośrodkowy układ nerwowy (Marchetti, C. Molecular Targets of Lead in Brain Neurotoxicity. Neurotox Res 2003) oraz przewód pokarmowy (Tomczyk, J.; Lewczuk, E.; Abdrzejak, R. Ostre Zatrucia Organicznymi Związkami Ołowiu.; Medycyna Pracy, 1999). Ze względu na wszechobecność ołowiu, praktycznie każdy człowiek narażony jest na kontakt z tym pierwiastkiem. Toksyczność ołowiu prowadzi między innymi do zmiany aktywności wielu enzymów oraz zaburzeń funkcji wolnych i strukturalnych białek w komórce (Cellular Mechanisms of Lead Neurotoxicity). Wiele badań sugeruje, że ważnym molekularnym mechanizmem toksyczności ołowiu jest jego udział w powstawaniu wolnych rodników tlenowych, które odgrywają dużą rolę w powstawaniu uszkodzeń wewnątrzkomórkowych oraz w patogenezie wielu schorzeń, w tym nowotworów złośliwych (Nersesyan, A.; Kundi, M.; Waldherr, M.; Setayesh, T.; Mišík, M.; Wultsch, G.; Filipic, M.; Mazzaron Barcelos, G.R.; Knasmueller, S. Results of Micronucleus Assays with Individuals Who Are Occupationally and Environmentally Exposed to Mercury, Lead and Cadmium. Mutat Res 2016). Według klasyfikacji karcynogenów IARC, ołów i jego związki należą do grupy 2a i 2b tj. potencjalnie karcinogennych (List of Classifications – IARC Monographs on the Identification of Carcinogenic Hazards to Humans).

Poniżej zestawiono dane o zawartości ołowiu w produktach spożywczych bazując na następujących publikacjach naukowych:

 

Produkty o niskiej zawartości Pb

Do produktów o najniższej zawartości ołowiu zaliczamy między innymi brukselkę, mleko odzwierzęce, bataty, jajka, makarony czy mango.

Produkty spożywczeŚrednia zawartość ołowiu [mg] na 100 g produktu
Woda butelkowana0,01
bataty0,02
Mleko0,02
Gin0,02
Brukselka0,02
Makarony0,03
Mango0,03
Jajka0,03
Ryż0,04
Mleko kokosowe0,05
Żurawina0,05
Margaryna0,06
Melon0,06
Kukurydza0,07
Pomidory0,07
Szparagi0,07
Arbuz0,08
Ryby morskie0,08
Papryka0,08
Kawa rozpuszczalna0,08
Śliwki0,08
Truskawki0,08
Fasola0,09
Czosnek0,1

UWAGA! Należy pamiętać, że stężenie ołowiu w produktach suszonych może być nawet 8 krotnie wyższe niż w świeżych.

Produkty o wysokiej zawartości Pb

Do produktów o najwyższej zawartości ołowiu zaliczamy między innymi ryby oraz owoce morza, kapustę czy marchewkę.

Produkty spożywczeŚrednia zawartość ołowiu [mg] na 100 g produktu
Karaś1,74
Kapusta1,6
Wołowina1,56
Krewetki1,54
Marchewka1,26
Ogórek1,2
Karp1,12
Wędzone ryby1,1
Cebula0,95
Ziemniaki0,84
Baranina0,7
Wieprzowina0,39
Banany0,34
Olej palmowy0,22
Wino czerwone0,22
Oliwa z oliwek0,21
Kurczak0,2
Orzeszki ziemne0,19
Groszek0,18
Sok winogronowy0,18
Sok z czarnej porzeczki0,18
Wino białe0,17
Masło0,16
Cytrusy0,14
Sok pomidorowy*0,08
Nektar brzoskwiniowy*0,05

*Pokarmy w postaci płynnej przyjmuje się w większych ilościach niż pokarmy stałe; są one również zazwyczaj lepiej przyswajalne dla organizmu, dlatego też zaliczamy je do produktów o wysokim stężeniu ołowiu.

 
 
Przykładowe jadłospisyPoniżej znajdą Państwo przykładowe jadłospisy opracowane przez Prof dr hab. n. med Ewę Stachowską.

Zalecenia dla osób posiadających wynik zawartości selenuObniżenie stężenia selenu

W obniżaniu stężenia selenu najskuteczniejszym sposobem jest modyfikacja diety. W tym celu należy ograniczyć spożycie między innymi następujących produktów: orzechy ( głównie brazylijskie, nerkowe, włoskie), rośliny strączkowe (np. soczewica, groch, soja), ryby morskie i owoce morza. Dodatkowo należy wykluczyć suplementację selenem oraz preparatami, wyrobami medycznymi, które zawierają w składzie ten pierwiastek.

Podwyższenie stężenia selenu Poniższe przykłady modyfikacji diety przeznaczone są jedynie dla osób posiadających wyniki zawartości selenu (Se) we krwi pełnej lub w surowicy. Służą one do samodzielnego podwyższenia zawartości selenu we krwi bądź w surowicy.

W pierwszej kolumnie znajduje się informacja, o ile powinna wzrosnąć zawartość selenu we krwi/surowicy (zawsze celujemy w środek normy podanej na wyniku). Natomiast w kolumnie drugiej jest informacja o ile, powinniśmy zwiększyć podaż selenu z dietą, aby uzyskać odpowiedni wzrost we krwi.

Przykładowo, pacjent ma stężenie selenu we krwi 90 µg/l a na wyniku podana jest informacja, że optymalnym poziomem dla niej/niego będzie zawartość selenu we krwi w przedziale 100-110 µg/l. Pacjent jest poniżej zalecanej normy, więc powinien podnieść zawartość selenu we krwi. Zawsze celujemy w środek normy, czyli w tym wypadku będzie to 105 µg/l. Pacjent powinien podnieść poziom selenu we krwi o 15 µg/l (105 µg/l -90 µg/l), w związku z czym należy zwiększyć ilość selenu w diecie o 45 µg/dzień. Przykładowe modyfikacje diety dla tego pacjenta, znajdują się w wierszu 3 poniższej tabeli.

Uwaga! Należy pamiętać, że podane propozycje diet są jedynie opcją do rozważenia. Aby otrzymać spersonalizowane zalecenia dietetyczne obejmujące ograniczenia (np. nietolerancje, alergie) i preferencje pacjenta należy zgłosić się do dietetyka.

Po 3-6 miesiącach stosowania modyfikacji dietetycznych wskazane jest ponowne oznaczenie stężenia selenu w celu dokonania oceny skuteczności diety.

Wartość o jaką należy zwiększyć stężenie Se w organizmie [µg/l] (informacja zawarta na wyniku) Ilość selenu obecna w codziennej diecie [µg]* (informacja zawarta na wyniku) Przykład I Przykład II
5 10 orzech brazylijski 1 szt; krówka mleczna 10g Zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 1 kropla co 2 dni
10 30 orzech brazylijski 2 szt; soczewica 50g; żurawina 10g krówka mleczna 20g lub orzech nerkowca 10; dodatkowo zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 1 krople dziennie
15 45 orzech brazylijski 2 szt.; soczewica 50g; żurawina 10g Zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 1 kropla co 2 dni
20 60 orzech brazylijski 3 szt.; soczewica 50g; jajko 1 szt.; świeży sok z pomarańczy 250 ml; pieczarka suszona 6g krówka mleczna 60g lub kasza gryczana 75g lub orzech nerkowca 35g; dodatkowo zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 2 krople dziennie
25 75 orzech brazylijski 3 szt.; soczewica 50g; jajko 1 szt.; świeży sok z pomarańczy 250 ml; pieczarka suszona 18g; żurawina 50g; fasola biała 50g; krówka mleczna 20g orzech brazylijski 20g lub krówka mleczna 100g i kasza gryczana 100g lub orzech nerkowca 100g lub soczewica (czerwona, żółta, brązowa lub zielona) 50g i groch żółty łuskany 50g; dodatkowo zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 2 krople dziennie
35 105 orzech brazylijski 3 szt.; soczewica 100g; jajko 2 szt.; świeży sok z pomarańczy 250 ml; pieczarka suszona 18g; żurawina 50g; fasola biała 50g orzech brazylijski 40g i krówka mleczna 20g lub orzech nerkowca 200g i kasza gryczana 100g lub orzech brazylijski 20g i soczewica (brązowa, – czerwona, zielona, żółta) 50g i krówka mleczna 60g; dodatkowo zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 2 krople dziennie
40 120 orzech brazylijski 4 szt.; orzech włoski 23g; soczewica 100g; jajko 2 szt.; świeży sok z pomarańczy 250 ml; pieczarka suszona 18g; żurawina 50g; fasola biała 50g orzech brazylijski 35g; orzech nerkowca 30g; orzech włoski 32g; soczewica 50g; kasza gryczana 25g; krówka mleczna 50g; dodatkowo zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 2 krople dziennie
45 135 orzech brazylijski 4 szt.; orzech włoski 23g; orzech nerkowca 23g; soczewica 100g; jajko 2 szt.; świeży sok z pomarańczy 250 ml; pieczarka suszona 18g; żurawina 50g; fasola biała 50g orzech brazylijski 40g; orzech nerkowca 30g; orzech włoski 32g; soczewica 50g; kasza gryczana 25g; krówka mleczna 50g;dodatkowo zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 2 krople dziennie
50 150 orzech brazylijski 4 szt.; orzech włoski 23g; orzech nerkowca 23g; soczewica 100g; jajko 2 szt.; świeży sok z pomarańczy 250 ml; pieczarka suszona 18g; żurawina 50g; fasola biała 50g; krówka mleczna 40g orzech brazylijski 45g; orzech nerkowca 30g; orzech włoski 32g; soczewica 50g; kasza gryczana 25g; krówka mleczna 50g; dodatkowo zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 2 krople dziennie
55 165 orzech brazylijski 4 szt.; orzech włoski 45g; orzech nerkowca 23g; soczewica 100g; jajko 2 szt.; świeży sok z pomarańczy 250 ml; pieczarka suszona 18g; żurawina 50g; fasola biała 50g; krówka mleczna 40g orzech brazylijski 50g; orzech nerkowca 30g; orzech włoski 32g; soczewica 50g; kasza gryczana 25g; krówka mleczna 50g; dodatkowo zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 2 krople dziennie
60 180 orzech brazylijski 5 szt.; orzech włoski 45g; orzech nerkowca 23g; soczewica 100g; jajko 2 szt.; świeży sok z pomarańczy 250 ml; pieczarka suszona 18g; żurawina 50g; fasola biała 50g; krówka mleczna 40g orzech brazylijski 55g; orzech nerkowca 30g; orzech włoski 32g; soczewica 50g; kasza gryczana 25g; krówka mleczna 50g; dodatkowo zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 2 krople dzienniee
65 195 orzech brazylijski 6 szt.; orzech włoski 45g; orzech nerkowca 23g; soczewica 100g; jajko 2 szt.; świeży sok z pomarańczy 250 ml; pieczarka suszona 18g; żurawina 50g; fasola biała 50g; krówka mleczna 40g orzech brazylijski 60g; orzech nerkowca 30g; orzech włoski 32g; soczewica 50g; kasza gryczana 25g; krówka mleczna 50g; dodatkowo zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 2 krople dziennie
70 210 orzech brazylijski 7 szt.; orzech włoski 45g; orzech nerkowca 23g; soczewica 100g; jajko 2 szt.; świeży sok z pomarańczy 250 ml; pieczarka suszona 18g; żurawina 50g; fasola biała 50g; krówka mleczna 40g orzech brazylijski 65g; orzech nerkowca 30g; orzech włoski 32g; soczewica 50g; kasza gryczana 25g; krówka mleczna 50g; dodatkowo zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 2 krople dziennie
75 225 orzech brazylijski 8 szt.; orzech włoski 45g; orzech nerkowca 23g; soczewica 100g; jajko 2 szt. – świeży sok z pomarańczy 250 ml; pieczarka suszona 18g; żurawina 50g; fasola biała 50g; krówka mleczna 40g orzech brazylijski 70g; orzech nerkowca 30g; orzech włoski 32g; soczewica 50g; kasza gryczana 25g; krówka mleczna 50g; dodatkowo zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 2 krople dziennie

Uwaga! Należy pamiętać, że podane propozycje diet są jedynie opcją do rozważenia. Aby otrzymać spersonalizowane zalecenia dietetyczne obejmujące ograniczenia (np. nietolerancje, alergie) i preferencje pacjenta należy zgłosić się do dietetyka.

Po 3-6 miesiącach stosowania modyfikacji dietetycznych wskazane jest ponowne oznaczenie stężenia selenu w celu dokonania oceny skuteczności diety.

Według przeglądu piśmiennictwa naukowego na dzień 20.03.2021 za najbardziej kompletny i pogłębiony uznajemy artykuł: Shiqian Hu and Margaret P. Rayman,µ Multiple Nutritional Factors and the Risk of Hashimoto’s Thyroiditis (Thyroid Vol. 27, Number 5, 2017; Mary Ann Liebert Inc. DOI: 10.1089/thy.2016.0635).

W większości prac stwierdza się zmniejszoną częstość chorób tarczycy u osób stosujących suplementację selenem w związku z podwyższeniem poziomu przeciwciał przeciwtarczycowych, zwłaszcza anty TPO. Suplementacja w dawce około 200 µg selenu dziennie przez okres 6-12 miesięcy u większości osób skutkuje obniżeniem poziomu przeciwciał (P. Zagrodzki, J. Kowalczyk, Znaczenie selenu w leczeniu choroby Hashimoto; Postępy Hig Med Dosw (online), 2014; 68: 1129-1137, e-ISSN 1732-2693); (R. Krysiak, K.Kowalcze, B.Okopień, Hyperprolactinemia attenuates the inhibitory effect of vitamin D/selenomethionine combination therapy on thyroid women with Hashimoto’s thyroiditis: A pilot study. J CLin Pharm Ther. 2020;451334-1341)

Aktualne dane z piśmiennictwa wskazują na celowość rozważenia suplementacji selenem u osób z chorobą Hashimoto, chociaż większość autorów zgadza się z opinią, że brak wciąż aktualnych danych by uznać takie postępowanie za standard.

Ze względu na zebrane przez nas wieloletnie doświadczenie uważamy, że oczekiwania co do przyswajalności bardzo dobrze spełnia opracowany przez nas preparat Sel-BRCA1, dostępny na naszej stronie  internetowej read-gene.com

W razie problemów w uzyskaniu zaleceń prosimy o kontakt: eksperci@sel-brca1.pl

Prosimy o zapoznanie się z naszym schematem postępowania w przypadku osób ze zdiagnozowaną chorobą Hashimoto – kliknij tutaj

Modyfikacje diety

 
Przykładowe jadłospisyPoniżej znajdą Państwo przykładowe jadłospisy opracowane przez Prof dr hab. n. med Ewę Stachowską.
Produkty spożywcze o zwiększonym stężeniu arsenuWśród produktów bogatych w arsen wyróżnia się głównie:
  • ryby słonowodne
  • suplementy i leki wytwarzane z organizmów morskich
  • owoce morza
  • ryż
  • kakao
  • owoce i warzywa uprawiane z wykorzystaniem pestycydów –wskazane spożywanie owoców i warzyw „niesypanych” tj. z działek lub BIO/EKO
 

Uwaga!

Spożycie produktów bogatych w arsen (ryby słonowodne, ryż oraz owoce morza) w ciągu trzech dni poprzedzających pobranie krwi, może wpłynąć na zwiększenie jego poziomu we krwi, surowicy. W przypadku spożycia tych produktów zalecamy wykluczenie ich z diety, na min. trzy dni przed ponownym pobraniem krwi, w celu otrzymania miarodajnego wyniku.

Należy pamiętać, że podane propozycje diet są jedynie opcją do rozważenia. Aby otrzymać spersonalizowane zalecenia dietetyczne obejmujące ograniczenia (np. nietolerancje, alergie) i preferencje pacjenta należy zgłosić się do dietetyka.

Według najnowszych badań w naszym Ośrodku stężenie manganu (Mn) w surowicy jest znacząco skorelowane z długością życia kobiet z nowotworami złośliwymi.

Mangan jest niezbędnym składnikiem odżywczym biorącym udział w prawidłowym  funkcjonowaniu układu odpornościowego, regulacji poziomu cukru we krwi i energii komórkowej, rozmnażania, trawienia, wzrostu kości, krzepnięcia krwi i homeostazy oraz obrony przed reaktywnymi formami tlenu. Funkcje pełnione przez metaloproteiny manganu obejmują oksyreduktazy, transferazy, hydrolazy, liazy, izomerazy oraz ligazy. Mn działa jako kofaktor dla różnych enzymów, w tym arginazy, syntetazy glutaminy (GS), karboksylazy pirogronianowej i dysmutazy ponadtlenkowej Mn (Mn-SOD). Mn ma tendencję do odkładania się w wątrobie, trzustce, kościach oraz mózgu.

Wchłanianie Mn zależy między innymi od płci oraz zawartości ferrytyny (J. W. Finley, P.E. Johnson, L.K. Johnson Sex affects manganese absorption and retention by humans from a diet adequate in manganese Am Clin Nutr 1994, J.W. Finley Manganese absorption and retention by young women is associated with serum ferritin concentration Am J Clin Nutr. 1999).

Produkty o niskiej zawartości Mn

Do produktów z najniższą zawartością manganu zaliczamy między innymi płatki kukurydziane, śmietanę, kefir, jogurt, mleko, ser żółty, jaja, mięso, ryby, tłuszcze jadalne oraz owoce.

Poniżej zestawiono dane o zawartości manganu w produktach na podstawie książki „tabele składu i wartości odżywczej żywności” Food Composition Tables H.Kunachowicz i in.  PZWL wydanie II zmienione 2017.

W pliku PDF znajdą Państwo opracowanie z podziałem na kategorie produktów.

Produkty spożywczeŚrednia zawartość manganu [mg] na 100g produktu
Śmietana, śmietanka0
Kefir, maślanka0
Tłuszcze jadalne (olej, margaryna, smalec, oliwa z oliwek, słonina, masło)0,00-0,01
Cukier0,01
Jajko kurze (żółtko, białko)0,03-0,05
Ser (żółty, typu Feta, camembert, twarogowy, topiony)0,02-0,05
Alkohol (piwo, szampan, wermut, wino, wódka, spirytus)0,00-0,10
Jogurt (naturalny, owocowy)0,00-0,13
Mleko (spożywcze, kozie, owcze, zagęszczone, UHT)0,01-0,02
Majonez0,02
Miód0,01-0,03
Dynia0,04
Kawa0,05
Pomidor0,06
Płatki kukurydziane0,07
Kisiel0,07
Ogórek0,08
Ryby (wszystkie)0,01-0,09
Rzodkiewka0,09
Wątroba (cielęca, wieprzowa, wołowa)0,01-0,11
Papryka0,1
Bakłażan0,1
Budyń0,1
Sól0,14
Makaron (bezjajeczny, dwujajeczny, czterojajeczny)0,13-0,15
Cukinia0,16
Soja0,17
Cebula0,17
Kalafior0,17
Por0,18
Ziemniaki0,10-0,18
Marchew0,19
Szparagi0,2
Kukurydza0,2
Fasola szparagowa0,2
Kasza (jęczmienna, manna)0,24
Szpinak0,26
Boćwina0,26
Chipsy0,23-0,27
Sałata0,28
Mięso, kiełbasa, pasztet (wołowina, baranina, indyk, kurczak, konina, wieprzowina, cielęcina)0,23-0,28
Napoje i soki (oprócz soku ananasowego)≤0,29
Kapusta0,15-0,31
Szczaw0,34
Herbata czarna0,34
Ryż biały0,32-0,35
Bułki (pszenne, maślane, chałki, ciabata)0,33-0,35
Musztarda0,36
Bób0,39
Brokuł0,39
Mąka (kukurydziana, pszenna typ 550)0,25-0,40
Burak0,4
Brukselka0,41
Chrzan0,46
Czosnek0,46
Owoce (wszystkie)≤0,84
Pistacje0,88
Słodycze i ciasta (oprócz czekolady i kakao)≤0,97

Produkty o wysokiej zawartości Mn

Najbogatszym źródłem manganu są produkty takie jak pszenica, żyto, orzechy laskowe oraz włoskie, mak, słonecznik, kakao, groch i fasola biała.

Poniżej zestawiono dane o zawartości manganu w produktach na podstawie książki „tabele składu i wartości odżywczej żywności” Food Composition Tables H.Kunachowicz i in.  PZWL wydanie II zmienione 2017.

W pliku PDF znajdą Państwo opracowanie z podziałem na kategorie produktów.

Produkty spożywczeŚrednia zawartość manganu [mg] na 100g produktu
Fasola biała2
Groch2,03
Kakao 16%2,49
Słonecznik2,61
Mąka z amarantusa3,3
Orzechy włoskie3,6
Mak3,71
Orzechy laskowe4,2
Musli, płatki owsiane3,29-4,19
Mąka żytnia (typ 1400, 2000)3,56-4,24
Żyto (ziarno)4,24
Chleb (pełnoziarnisty z żyta, pumpernikiel, chrupki)3,01-4,53
Pszenica (otręby, zarodki)10,00-17,24

UWAGA! Należy mieć świadomość, że informacje powyższe normy wykazano w oparciu o przeprowadzone badania naukowe, lecz mogą zostać zmienione w wyniku dalszych prac. Szczegółowe zalecenia żywieniowe pozwalające na optymalną modyfikację manganu w surowicy są w trakcie opracowywania.

opracowali:
mgr Paulina Waszczuk
mgr Róża Derkacz
prof. dr. hab. n. med. Jan Lubiński

 

Cynk – informacje ogólneBiodostępność cynku zależy od szeregu czynników, między innymi: kwasu fitynowego, wapnia oraz błonnika pokarmowego (Hemalatha i in. Zinc and iron contents and their bioaccessibility in cereals and pulses consumed in India 2007). Biodostępność cynku z produktów pochodzenia zwierzęcego jest większa niż z produktów roślinnych, ponieważ te ostatnie zawierają kwas fitynowy i inne inhibitory wchłaniania cynku (IOM Dietary Reference Intakes for Vitamin A, Vitamin K, Arsenic, Boron, Chromium, Copper, Iodine, Iron, Manganese, Molybdenum, Nickel, Silicon, Vanadium, and Zinc National Academies Press, Washington, DC 2001). Mięso ssaków, drób, ryby, skorupiaki są najbogatszym źródłem cynku a żywność ta nie zawiera kwasu fitynowego. Jaja i produkty mleczne również nie zawierają kwasu fitynowego, ale mają nieco mniej cynku. Większość zbóż i roślin strączkowych ma średni poziom cynku ale wysoką zawartość kwasu fitynowego co zmniejsza ilość cynku dostępnego do wchłaniania.  Ryż, korzenie skrobi oraz bulwy mają niższą zawartość cynku niż rośliny strączkowe i zboża. Większość owoców i warzyw nie jest bogatym źródłem cynku (K. Brown i in. The Importance of Zinc in Human Nutrition and Estimation of the Global Prevalence of Zinc Deficiency 2001). Obróbka cieplna może zmienić czynniki, które hamują wchłanianie minerałów takich jak kwas fitynowy i rozpuszczalny błonnik pokarmowy, poprawiając w ten sposób wchłanianie minerałów (Lambardi-Boccia i in. Aspects of meat quality: trace elements and B vitamins in raw and cooked meats 2003). Wytwarzane podczas fermentacji (np. w przypadku chleba na zakwasie) fitazy, rozkładają fityniany zwiększając w ten sposób ilość przyswajanego cynku. Należy pamiętać, że inne pierwiastki również powinny być w normie, między innymi arsen (As) oraz selen (Se). U osób zatrutych arsenem nie zaleca się jedzenia produktów, które są bogato arsenowe. Takimi produktami są między innymi: ryby, owoce morza, ryż, owoce i warzywa opryskiwane pestycydami i herbicydami oraz suplementy zawierające oleje rybne. W przypadku osób, które mają zbyt małe stężenie selenu, zaleca się jedzenie warzyw strączkowych oraz orzechów.
Przykładowe jadłospisy Poniżej znajdą Państwo przykładowe jadłospisy opracowane przez Prof dr hab. n. med Ewę Stachowską.
Produkty o niskiej zawartości cynkuDo produktów z najniższą zawartością cynku zaliczamy między innymi makaron bezjajeczny, makaron dwujajeczny, kaszę jęczmienną, ogórka, większość owoców, białko jaja kurzego, mięso z piersi kurczaka oraz tłuszcze jadalne. Poniżej zestawiono dane o zawartości cynku w produktach na podstawie książki „tabele składu i wartości odżywczej żywności” Food Composition Tables H.Kunachowicz i in.  PZWL wydanie II zmienione 2017. W pliku PDF znajdą Państwo opracowanie z podziałem na kategorie produktów.
Produkty spożywcze Średnia zawartość cynku [mg] na 100g produktu
Lemoniada 0
Piwo 0
Szampan 0
Wódka 0
Napoje typu cola 0,01
Cukier 0,02
Miód 0,02
Kisiel w proszku 0,03
Budyń w proszku 0,04
Serwatka płynna 0,05
Żelki 0,05
Arbuz 0,07
Mandarynki 0,07
Papaja 0,07
Herbata czarna 0,07
Tłuszcze jadalne (olej, margaryna, smalec, oliwa z oliwek, słonina, masło) 0,00-0,08
Cytryna 0,08
Poziomki 0,08
Sól 0,08
Agrest 0,09
Truskawki 0,09
Wino (czerwone, białe) 0,00-0,1
Kiwi 0,1
Wiśnie 0,1
Śliwki 0,11
Winogrona 0,11
Mango 0,12
Rabarbar 0,13
Nektarynka 0,13
Kalafior gotowany 0,14
Rzepa 0,14
Brzoskwinia 0,14
Czereśnie 0,15
Gruszka 0,15
Morele 0,15
Pomarańcza 0,15
Jabłko 0,16
Seler naciowy 0,17
Banan 0,18
Grejpfrut 0,19
Dżem owocowy 0,05-0,19
Bakłażan 0,2
Karmelki (twarde, nadziewane) 0,08-0,20
Porzeczki (białe, czerwone) 0,22
Oliwki zielone 0,22
Śmietanka kremowa 30% tłuszczu 0,23
Sok (owocowy, warzywny) 0,10-0,23
Cebula 0,24
Ananas 0,24
Ogórek (konserwowy, zwykły) 0,11-0,24
Brokuł 0,25
Marchew 0,25
Rodzynki suszone 0,25
Majonez 0,25
Pomidor 0,26
Papryka (zielona, czerwona) 0,24-0,26
Rzodkiewka 0,26
Melon 0,28
Kapusta 0,24-0,28
Makaron (bezjajeczny, dwujajeczny) 0,26-0,28
Kefir 2% tłuszczu 0,28
Śmietana 18%/ 12% tłuszczu 0,27-0,29
Kasza jęczmienna 0,29-0,30
Cukinia 0,3
Ziemniaki 0,3
Śmietanka do kawy 9% tłuszczu 0,3
Białka jaja kurzego 0,3
Morszczuk świeży 0,3
Makrela 0,39
Fasola Szparagowa 0,45
Mięso z piersi kurczaka bez skóry 0,49
Mąka pszenna typ 500 0,56
Kawa 0,7
Produkty o wysokiej zawartości cynkuNajbogatszym źródłem cynku są produkty takie jak pszenica, kasza gryczana, kasza jaglana, migdały, ser żółty, żółtko jaja kurzego, wątroba, mięso (z wyjątkiem piersi kurczaka), kakao, nasiona lnu i dyni. Poniżej zestawiono dane o zawartości cynku w produktach na podstawie książki „tabele składu i wartości odżywczej żywności” Food Composition Tables H.Kunachowicz i in.  PZWL wydanie II zmienione 2017. W pliku PDF znajdą Państwo opracowanie z podziałem na kategorie produktów.
Produkty spożywcze Średnia zawartość cynku [mg] na 100g produktu
Jabłka suszone 0,79
Morele suszone 0,84
Figi suszone 0,94
Czosnek 1
Chrzan 1,4
Ser typu ,,feta” 2
Paluszki z kminkiem 2,16
Sardynki 2,3
Czekolada gorzka 2,43
Słonecznik 2,69
Sezam (nasiona) 2,79
Drożdże piekarskie, prasowane 2,79
Mleko w proszku, pełne 3,09
Płatki (owsiane, muesli, pszenne, żytnie) 2,50-3,10
Orzechy (arachidowe, laskowe, włoskie) 2,70-3,10
Migdały 3,19
Ser parmezan 3,2
Mak niebieski 3,34
Kasza (gryczana, jaglana) 3,5
Żółtko jaja kurzego 3,55
Ser oscypek 3,69
Mięso, kiełbasa, pasztet (wołowina, baranina, indyk, konina, wieprzowina, cielęcina) 2,26-3,74
Mąka (w tym pszenna typ 1850) 2,68-3,84
Chleb 2,37-4,10
Mleko w proszku, odtłuszczone 4,15
Ser żółty 3,46-4,40
Wątroba (wieprzowa, wołowa, z kurczaka) 3,50-4,50
Warzywa strączkowe (groch, fasola biała, soja, soczewica, bób, groszek zielony) 1,40-4,20
Kakao 16% 6,56
Dynia (pestki) 7,5
Len (nasiona) 7,8
Wątroba cielęca 8,4
Pszenica (zarodki, otręby) 8,85-14,96

SuplementacjaDodatkowo w niedoborach cynku można rozważyć suplementację poniższymi preparatami:
  • preparatem Natural Elements Zink 100 ml – cynk w płynie [woda oczyszczona, gliceryna (roślinna), siarczan cynku]
  • preparatem Zinc – cynk w płynie 15 mg, Dr. Mercola [organiczny glicerol (gliceryna), woda, organiczny sok jabłkowy, siarczan cynku]
  • preparatem Cynk Cytrynian 15mg, Medverita [inulina (korzeń cykorii), cynk (cytrynian cynku), żelatyna (otoczka kapsułki)]
  • preparatem Cynk Pikolinian 22mg, Swanson [żeltyna, substancja wypełniająca: mikrokrystaliczna celuloza, substancje przeciwzbrylające: sole magnezowe kwasów tłuszczowych i dwutlenek krzemu]
  • preparatem Cynk Organiczny, 15 mg Walmark [Glukonian cynku, sorbitol (subst. utrzymująca wilgoć), celuloza mikrokrystaliczna, stearynian magnezu (subst. przeciwzbrylające]
  • preparatem Cynk, 10mg, Colfarm [Celuloza mikrokrystaliczna (substancja wypełniająca), glukuronian cynku (cynk), stearynian magnezu (substancja przeciwzbrylająca), kwas l-askorbinowy (witamina C)]
  • preparatem Bio-Cynk, 15 mg, PHARMA NORD [Glukuronian cynku, glukoza, substancja wypełniająca (celuloza mikrokrystaliczna), substancja przeciwzbrylająca (stearynian magnezu), substancja wiążąca (dwutlenek krzemu)]

UWAGA!

Należy mieć świadomość, że informacje powyższe wykazano w oparciu o przeprowadzone badania naukowe, lecz mogą zostać zmienione w wyniku dalszych prac.

Należy pamiętać, że podane propozycje diet są jedynie opcją do rozważenia. Aby otrzymać spersonalizowane zalecenia dietetyczne obejmujące ograniczenia (np. nietolerancje, alergie) i preferencje pacjenta należy zgłosić się do dietetyka.

opracowali: mgr Paulina Waszczuk, lic. Karolina Kleszcz, prof. dr. hab. n. med. Jan Lubiński
Według aktualnych danych zaobserwowanych również w badaniach przeprowadzonych w naszym Ośrodku, miedź należy do pierwiastków o bardzo ważnym znaczeniu w profilaktyce oraz wykrywaniu wczesnych nowotworów. Wydaje się, że najistotniejszą rolę miedź pełni w przebiegu procesów związanych z przeżyciami chorych dotkniętych nowotworami złośliwymi. U pacjentek i pacjentów z nowotworami złośliwymi, ryzyko zgonów w ciągu 5 i 10 lat od rozpoznania, zwiększa się od kilku do kilkunastu razy przy wysokim stężeniu miedzi we krwi. Ryzyko to jest zwiększone we wszystkich zbadanych przez nas nowotworach złośliwych (rak piersi, rak prostaty, czerniak złośliwy, rak krtani). Wydaje się uzasadnione, żeby chorzy z nowotworami złośliwymi preferencyjnie spożywali produkty z niską zawartością miedzi. Poniżej zestawiono dane o zawartości miedzi w produktach na podstawie książki „tabele składu i wartości odżywczej żywności” Food Composition Tables H.Kunachowicz i in.  PZWL wydanie II zmienione 2017. Produkty o niskiej zawartości Cu Do produktów z najniższą zawartością miedzi zaliczamy między innymi napoje (np. herbata, lemoniada), różnego typu oleje (np. rzepakowy, słonecznikowy), nabiał. Poniżej zestawiono dane o zawartości miedzi w produktach na podstawie książki „tabele składu i wartości odżywczej żywności” Food Composition Tables H.Kunachowicz i in.  PZWL wydanie II zmienione 2017. W pliku PDF znajdą Państwo opracowanie z podziałem na kategorie produktów.
Produkty spożywcze Średnia zawartość miedzi [mg] na 100g produktu
Smalec 0
Herbata czarna 0
Lemoniada 0
Napoje gazowane o smaku owocowym 0
Napoje typu cola 0
Piwo pełne 0
Wódka 0
Spirytus rektyfikowany 0
Żelatyna 0
Margaryna  0,00-0,01
Olej (krokoszowy; kukurydziany; palmowy; z pestek winogron; rzepakowy; sezamowy; słonecznikowy; sojowy)  0,00-0,04
Maślanka 0,01
Masło ekstra 0,01
Słonina 0,01
Melon 0,01
Żelki 0,01
Szampan 0,01
Budyń w proszku 0,01
Mleko spożywcze  0,01-0,02
Kurczak  (pierś z kurczaka; skrzydło)  0,01-0,04
Wino białe  0,01-0,05
Śmietanka 0,02
Kefir 0,02
Ser twarogowy 0,02
Ser topiony 0,02
Sola 0,02
Ananas w syropie 0,02
Cukier 0,02
Miód sztuczny 0,02
Karmelki twarde 0,02
Kisiel w proszku 0,02
Brokuły  0,02-0,03
Jogurt naturalny 0,03
Białko jaja kurzego 0,03
Żeberka wołowe 0,03
Morszczuk 0,03
Papaja 0,03
Ptysie z bitą śmietaną 0,03
Ser żółty (cheddar; edamski; ementaler; tylżycki)  0,03-0,04
Kalafior  0,03-0,04
Kapusta (biała; pekińska; kwaszona)  0,03-0,04
Kalafior  0,03-0,04
Polędwica (sopocka; z indyka; z piersi kurczaka)  0,03-0,05
Majonez domowy (z olejem rzepakowym; słonecznikowym)  0,03-0,05
Dżem owocowy  0,03-0,07
Indyk (z wyjątkiem podudzia i udźca) 0,04
Szynkówka wieprzowa 0,04
Kiełbasa mazurska z indyka 0,04
Szynka z piersi kurczaka 0,04
Mintaj 0,04
Okoń 0,04
Pstrąg 0,04
Sandacz 0,04
Tuńczyk w sosie własnym 0,04
Makaron (jajeczny; bezjajeczny) gotowany 0,04
Kukurydza 0,04
Rzodkiewka 0,04
Sałata 0,04
Jabłko 0,04
Brzoskwinie w syropie 0,04
Ciastka „Karpatka” 0,04
Sernik krakowski 0,04
Tort ananasowy 0,04
Wermut słodki 0,04
Mleko zagęszczone  0,04-0,05
Wieprzowina (boczek bez kości; golonka; podgardle; schab bez kości; żeberka)  0,04-0,05
Parówki; kiełbasa (mortadela; parówkowa; śląska)  0,04-0,05
Seler (korzeniowy; naciowy)  0,04-0,05
Szynka wiejska 0,05
Dorsz 0,05
Flądra 0,05
Płatki kukurydziane 0,05
Mandarynki 0,05
Czereśnia 0,05
Brzoskwinie 0,05
Kawa 0,05
Irysy, krówki 0,5
Ciasto kruche 0,5
Eklerki z bitą śmietaną 0,5
Ciastka „Napoleonki” 0,5
Ryż (biały; brązowy)  0,05-0,06
Produkty o wysokiej zawartości Cu Najbogatszym źródłem miedzi są produkty takie jak pszenica, mięso (w tym ryby), podroby oraz warzywa i owoce. Poniżej zestawiono dane o zawartości miedzi w produktach na podstawie książki „tabele składu i wartości odżywczej żywności” Food Composition Tables H.Kunachowicz i in.  PZWL wydanie II zmienione 2017. W pliku PDF znajdą Państwo opracowanie z podziałem na kategorie produktów.
Produkty spożywcze Średnia zawartość miedzi [mg] na 100g produktu
Chleb i bułki  0,07-0,33
Ziemniaki  0,09-0,14
Kiełbasa (jałowcowa z kurczaka; podlaska z kurczaka; szynkowa z kurczaka)  0,10-0,13
Mleko owcze 0,1
Żołądek kurczaka 0,1
Łopatka z baraniny 0,1
Polędwica wołowa 0,1
Karp 0,1
Mąka kukurydziana 0,1
Bób 0,1
Marchew 0,1
Ogórek 0,1
Rzepa 0,1
Szpinak 0,1
Banan 0,1
Porzeczki  0,11-0,13
Salceson czarny 0,11
Szynka (delikatesowa z kurczaka; z udźca kurczaka) 0,11
Koncentrat pomidorowy 0,11
Czarne jagody 0,11
Śliwki 0,11
Truskawka 0,11
Mąka pszenna  0,12-0,33
Kabanosy z kurczaka 0,12
Sardynka 0,12
Węgorz wędzony 0,12
Poziomki 0,12
Por 0,13
Kiwi 0,13
Mango 0,13
Wiśnie 0,13
Kiszka (pasztetowa; krwista)  0,14-0,20
żółtko jaja kurzego 0,14
Kaczka 0,14
Konina 0,14
Kasza gryczana 0,14
Pietruszka korzeń 0,14
Pasternak 0,14
Królik 0,15
Pasztet z kurczaka 0,15
Tuńczyk świeży 0,15
Dynia 0,15
Morele 0,15
Ozór (wieprzowy; w galarecie)  0,16-0,23
Pasztet (wieprzowy; z mięsa mieszanego)  0,16-0,24
Wątrobianka 0,16
Makrela 0,16
Kalarepa 0,16
Sól 0,16
Śledź  0,17-0,33
Mąka żytnia  0,17-0,35
Gęś 0,17
Kaszanka z kurczaka 0,17
Pasztet rybny 0,17
Cykoria 0,17
Mleko w proszku  0,18-0,24
Boćwina 0,18
Awokado 0,18
Agrest 0,19
Maliny 0,19
Łopatka cielęca  0,20-0,25
Ser parmezan 0,2
Halibut 0,2
Mąka ryżowa 0,2
Jabłka suszone 0,2
Daktyle suszone 0,2
Cytryna 0,2
Proszek jajeczny 0,21
Chrzan 0,23
Soja Kiełki 0,23
Oliwki 0,23
Płatki jęczmienne 0,25
Kasza jaglana 0,25
Groszek zielony 0,25
Maniok 0,25
Herbatniki 0,25
Pumpernikiel 0,26
Czosnek 0,26
Keczup 0,26
Orzech włoski 0,28
Pieczarki  0,30-0,40
Mózg wieprzowy 0,3
Wątróbka kurczaka 0,3
Płatki żytnie 0,3
Ryż preparowany 0,33
Płatki ziemniaczane 0,33
Nogi wieprzowe 0,35
Pszenica ziarno 0,35
Żyto ziarno 0,35
Figi suszone 0,35
Soczewica  0,36-0,85
Płatki pszenne 0,36
Serce wieprzowe 0,37
Chleb chrupki 0,37
Rodzynki suszone 0,37
Müsli  0,40-0,55
Ser „oscypek” 0,4
Nasiona lnu 0,4
Śliwki suszone 0,42
Mak 0,42
Orzech kokosowy 0,44
Fasola biała 0,48
Mąka z amarantusa 0,5
Groch 0,5
Płatki owsiane 0,55
Wiórki kokosowe 0,55
Pietruszka liście 0,61
Wątroba wołowa 0,62
Wątroba wieprzowa 0,63
Chałwa  0,67-0,76
Mąka kasztanowa 0,7
Mąka jaglana 0,74
Morele suszone 0,77
Orzechy pistacjowe 0,81
Orzechy arachidowe 0,86
Nerki wieprzowe 0,89
Otręby i zarodki pszenne  0,91-0,95
Migdały 1
Orzechy laskowe 1,29
Sezam 1,3
Soja nasiona suche 1,5
Mąka sojowa pełnotłusta 1,53
Pestki dyni 1,57
Słonecznik 1,87
Kakao 16% 3,71
Wątroba cielęca 5,5

Wśród produktów bogatych w kadm wyróżnia się głównie:

  • korzeń selera
  • orzechy ziemne
  • soki warzywne
  • agrest
  • marchew
  • ogórek
  • pomidor
  • rzodkiewka
  • papryka
  • podroby

Zanieczyszczenie środowiska ołowiem (Pb) stanowi nieustający problem dla rozwijających się społeczeństw. Toksyczne działanie ołowiu dotyczy głównie jego wpływu na układ krwiotwórczy(Johnson, F.M. The Genetic Effects of Environmental Lead. Mutat Res 1998), obwodowy i ośrodkowy układ nerwowy (Marchetti, C. Molecular Targets of Lead in Brain Neurotoxicity. Neurotox Res 2003) oraz przewód pokarmowy (Tomczyk, J.; Lewczuk, E.; Abdrzejak, R. Ostre Zatrucia Organicznymi Związkami Ołowiu.; Medycyna Pracy, 1999). Ze względu na wszechobecność ołowiu, praktycznie każdy człowiek narażony jest na kontakt z tym pierwiastkiem. Toksyczność ołowiu prowadzi między innymi do zmiany aktywności wielu enzymów oraz zaburzeń funkcji wolnych i strukturalnych białek w komórce (Cellular Mechanisms of Lead Neurotoxicity). Wiele badań sugeruje, że ważnym molekularnym mechanizmem toksyczności ołowiu jest jego udział w powstawaniu wolnych rodników tlenowych, które odgrywają dużą rolę w powstawaniu uszkodzeń wewnątrzkomórkowych oraz w patogenezie wielu schorzeń, w tym nowotworów złośliwych (Nersesyan, A.; Kundi, M.; Waldherr, M.; Setayesh, T.; Mišík, M.; Wultsch, G.; Filipic, M.; Mazzaron Barcelos, G.R.; Knasmueller, S. Results of Micronucleus Assays with Individuals Who Are Occupationally and Environmentally Exposed to Mercury, Lead and Cadmium. Mutat Res 2016). Według klasyfikacji karcynogenów IARC, ołów i jego związki należą do grupy 2a i 2b tj. potencjalnie karcinogennych (List of Classifications – IARC Monographs on the Identification of Carcinogenic Hazards to Humans).

Poniżej zestawiono dane o zawartości ołowiu w produktach spożywczych bazując na następujących publikacjach naukowych:

 

Produkty o niskiej zawartości Pb

Do produktów o najniższej zawartości ołowiu zaliczamy między innymi brukselkę, mleko odzwierzęce, bataty, jajka, makarony czy mango.

Produkty spożywczeŚrednia zawartość ołowiu [mg] na 100 g produktu
Woda butelkowana0,01
bataty0,02
Mleko0,02
Gin0,02
Brukselka0,02
Makarony0,03
Mango0,03
Jajka0,03
Ryż0,04
Mleko kokosowe0,05
Żurawina0,05
Margaryna0,06
Melon0,06
Kukurydza0,07
Pomidory0,07
Szparagi0,07
Arbuz0,08
Ryby morskie0,08
Papryka0,08
Kawa rozpuszczalna0,08
Śliwki0,08
Truskawki0,08
Fasola0,09
Czosnek0,1

UWAGA! Należy pamiętać, że stężenie ołowiu w produktach suszonych może być nawet 8 krotnie wyższe niż w świeżych.

Produkty o wysokiej zawartości Pb

Do produktów o najwyższej zawartości ołowiu zaliczamy między innymi ryby oraz owoce morza, kapustę czy marchewkę.

Produkty spożywczeŚrednia zawartość ołowiu [mg] na 100 g produktu
Karaś1,74
Kapusta1,6
Wołowina1,56
Krewetki1,54
Marchewka1,26
Ogórek1,2
Karp1,12
Wędzone ryby1,1
Cebula0,95
Ziemniaki0,84
Baranina0,7
Wieprzowina0,39
Banany0,34
Olej palmowy0,22
Wino czerwone0,22
Oliwa z oliwek0,21
Kurczak0,2
Orzeszki ziemne0,19
Groszek0,18
Sok winogronowy0,18
Sok z czarnej porzeczki0,18
Wino białe0,17
Masło0,16
Cytrusy0,14
Sok pomidorowy*0,08
Nektar brzoskwiniowy*0,05

*Pokarmy w postaci płynnej przyjmuje się w większych ilościach niż pokarmy stałe; są one również zazwyczaj lepiej przyswajalne dla organizmu, dlatego też zaliczamy je do produktów o wysokim stężeniu ołowiu.

 
 
Przykładowe jadłospisyPoniżej znajdą Państwo przykładowe jadłospisy opracowane przez Prof dr hab. n. med Ewę Stachowską.

Zalecenia dla osób posiadających wynik zawartości selenuObniżenie stężenia selenu

W obniżaniu stężenia selenu najskuteczniejszym sposobem jest modyfikacja diety. W tym celu należy ograniczyć spożycie między innymi następujących produktów: orzechy ( głównie brazylijskie, nerkowe, włoskie), rośliny strączkowe (np. soczewica, groch, soja), ryby morskie i owoce morza. Dodatkowo należy wykluczyć suplementację selenem oraz preparatami, wyrobami medycznymi, które zawierają w składzie ten pierwiastek.

Podwyższenie stężenia selenu Poniższe przykłady modyfikacji diety przeznaczone są jedynie dla osób posiadających wyniki zawartości selenu (Se) we krwi pełnej lub w surowicy. Służą one do samodzielnego podwyższenia zawartości selenu we krwi bądź w surowicy.

W pierwszej kolumnie znajduje się informacja, o ile powinna wzrosnąć zawartość selenu we krwi/surowicy (zawsze celujemy w środek normy podanej na wyniku). Natomiast w kolumnie drugiej jest informacja o ile, powinniśmy zwiększyć podaż selenu z dietą, aby uzyskać odpowiedni wzrost we krwi.

Przykładowo, pacjent ma stężenie selenu we krwi 90 µg/l a na wyniku podana jest informacja, że optymalnym poziomem dla niej/niego będzie zawartość selenu we krwi w przedziale 100-110 µg/l. Pacjent jest poniżej zalecanej normy, więc powinien podnieść zawartość selenu we krwi. Zawsze celujemy w środek normy, czyli w tym wypadku będzie to 105 µg/l. Pacjent powinien podnieść poziom selenu we krwi o 15 µg/l (105 µg/l -90 µg/l), w związku z czym należy zwiększyć ilość selenu w diecie o 45 µg/dzień. Przykładowe modyfikacje diety dla tego pacjenta, znajdują się w wierszu 3 poniższej tabeli.

Uwaga! Należy pamiętać, że podane propozycje diet są jedynie opcją do rozważenia. Aby otrzymać spersonalizowane zalecenia dietetyczne obejmujące ograniczenia (np. nietolerancje, alergie) i preferencje pacjenta należy zgłosić się do dietetyka.

Po 3-6 miesiącach stosowania modyfikacji dietetycznych wskazane jest ponowne oznaczenie stężenia selenu w celu dokonania oceny skuteczności diety.

Wartość o jaką należy zwiększyć stężenie Se w organizmie [µg/l] (informacja zawarta na wyniku) Ilość selenu obecna w codziennej diecie [µg]* (informacja zawarta na wyniku) Przykład I Przykład II
5 10 orzech brazylijski 1 szt; krówka mleczna 10g Zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 1 kropla co 2 dni
10 30 orzech brazylijski 2 szt; soczewica 50g; żurawina 10g krówka mleczna 20g lub orzech nerkowca 10; dodatkowo zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 1 krople dziennie
15 45 orzech brazylijski 2 szt.; soczewica 50g; żurawina 10g Zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 1 kropla co 2 dni
20 60 orzech brazylijski 3 szt.; soczewica 50g; jajko 1 szt.; świeży sok z pomarańczy 250 ml; pieczarka suszona 6g krówka mleczna 60g lub kasza gryczana 75g lub orzech nerkowca 35g; dodatkowo zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 2 krople dziennie
25 75 orzech brazylijski 3 szt.; soczewica 50g; jajko 1 szt.; świeży sok z pomarańczy 250 ml; pieczarka suszona 18g; żurawina 50g; fasola biała 50g; krówka mleczna 20g orzech brazylijski 20g lub krówka mleczna 100g i kasza gryczana 100g lub orzech nerkowca 100g lub soczewica (czerwona, żółta, brązowa lub zielona) 50g i groch żółty łuskany 50g; dodatkowo zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 2 krople dziennie
35 105 orzech brazylijski 3 szt.; soczewica 100g; jajko 2 szt.; świeży sok z pomarańczy 250 ml; pieczarka suszona 18g; żurawina 50g; fasola biała 50g orzech brazylijski 40g i krówka mleczna 20g lub orzech nerkowca 200g i kasza gryczana 100g lub orzech brazylijski 20g i soczewica (brązowa, – czerwona, zielona, żółta) 50g i krówka mleczna 60g; dodatkowo zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 2 krople dziennie
40 120 orzech brazylijski 4 szt.; orzech włoski 23g; soczewica 100g; jajko 2 szt.; świeży sok z pomarańczy 250 ml; pieczarka suszona 18g; żurawina 50g; fasola biała 50g orzech brazylijski 35g; orzech nerkowca 30g; orzech włoski 32g; soczewica 50g; kasza gryczana 25g; krówka mleczna 50g; dodatkowo zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 2 krople dziennie
45 135 orzech brazylijski 4 szt.; orzech włoski 23g; orzech nerkowca 23g; soczewica 100g; jajko 2 szt.; świeży sok z pomarańczy 250 ml; pieczarka suszona 18g; żurawina 50g; fasola biała 50g orzech brazylijski 40g; orzech nerkowca 30g; orzech włoski 32g; soczewica 50g; kasza gryczana 25g; krówka mleczna 50g;dodatkowo zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 2 krople dziennie
50 150 orzech brazylijski 4 szt.; orzech włoski 23g; orzech nerkowca 23g; soczewica 100g; jajko 2 szt.; świeży sok z pomarańczy 250 ml; pieczarka suszona 18g; żurawina 50g; fasola biała 50g; krówka mleczna 40g orzech brazylijski 45g; orzech nerkowca 30g; orzech włoski 32g; soczewica 50g; kasza gryczana 25g; krówka mleczna 50g; dodatkowo zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 2 krople dziennie
55 165 orzech brazylijski 4 szt.; orzech włoski 45g; orzech nerkowca 23g; soczewica 100g; jajko 2 szt.; świeży sok z pomarańczy 250 ml; pieczarka suszona 18g; żurawina 50g; fasola biała 50g; krówka mleczna 40g orzech brazylijski 50g; orzech nerkowca 30g; orzech włoski 32g; soczewica 50g; kasza gryczana 25g; krówka mleczna 50g; dodatkowo zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 2 krople dziennie
60 180 orzech brazylijski 5 szt.; orzech włoski 45g; orzech nerkowca 23g; soczewica 100g; jajko 2 szt.; świeży sok z pomarańczy 250 ml; pieczarka suszona 18g; żurawina 50g; fasola biała 50g; krówka mleczna 40g orzech brazylijski 55g; orzech nerkowca 30g; orzech włoski 32g; soczewica 50g; kasza gryczana 25g; krówka mleczna 50g; dodatkowo zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 2 krople dzienniee
65 195 orzech brazylijski 6 szt.; orzech włoski 45g; orzech nerkowca 23g; soczewica 100g; jajko 2 szt.; świeży sok z pomarańczy 250 ml; pieczarka suszona 18g; żurawina 50g; fasola biała 50g; krówka mleczna 40g orzech brazylijski 60g; orzech nerkowca 30g; orzech włoski 32g; soczewica 50g; kasza gryczana 25g; krówka mleczna 50g; dodatkowo zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 2 krople dziennie
70 210 orzech brazylijski 7 szt.; orzech włoski 45g; orzech nerkowca 23g; soczewica 100g; jajko 2 szt.; świeży sok z pomarańczy 250 ml; pieczarka suszona 18g; żurawina 50g; fasola biała 50g; krówka mleczna 40g orzech brazylijski 65g; orzech nerkowca 30g; orzech włoski 32g; soczewica 50g; kasza gryczana 25g; krówka mleczna 50g; dodatkowo zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 2 krople dziennie
75 225 orzech brazylijski 8 szt.; orzech włoski 45g; orzech nerkowca 23g; soczewica 100g; jajko 2 szt. – świeży sok z pomarańczy 250 ml; pieczarka suszona 18g; żurawina 50g; fasola biała 50g; krówka mleczna 40g orzech brazylijski 70g; orzech nerkowca 30g; orzech włoski 32g; soczewica 50g; kasza gryczana 25g; krówka mleczna 50g; dodatkowo zalecamy suplementację preparatem SEL-BRCA1® w dawce 2 krople dziennie

Uwaga! Należy pamiętać, że podane propozycje diet są jedynie opcją do rozważenia. Aby otrzymać spersonalizowane zalecenia dietetyczne obejmujące ograniczenia (np. nietolerancje, alergie) i preferencje pacjenta należy zgłosić się do dietetyka.

Po 3-6 miesiącach stosowania modyfikacji dietetycznych wskazane jest ponowne oznaczenie stężenia selenu w celu dokonania oceny skuteczności diety.

Według przeglądu piśmiennictwa naukowego na dzień 20.03.2021 za najbardziej kompletny i pogłębiony uznajemy artykuł: Shiqian Hu and Margaret P. Rayman,µ Multiple Nutritional Factors and the Risk of Hashimoto’s Thyroiditis (Thyroid Vol. 27, Number 5, 2017; Mary Ann Liebert Inc. DOI: 10.1089/thy.2016.0635).

W większości prac stwierdza się zmniejszoną częstość chorób tarczycy u osób stosujących suplementację selenem w związku z podwyższeniem poziomu przeciwciał przeciwtarczycowych, zwłaszcza anty TPO. Suplementacja w dawce około 200 µg selenu dziennie przez okres 6-12 miesięcy u większości osób skutkuje obniżeniem poziomu przeciwciał (P. Zagrodzki, J. Kowalczyk, Znaczenie selenu w leczeniu choroby Hashimoto; Postępy Hig Med Dosw (online), 2014; 68: 1129-1137, e-ISSN 1732-2693); (R. Krysiak, K.Kowalcze, B.Okopień, Hyperprolactinemia attenuates the inhibitory effect of vitamin D/selenomethionine combination therapy on thyroid women with Hashimoto’s thyroiditis: A pilot study. J CLin Pharm Ther. 2020;451334-1341)

Aktualne dane z piśmiennictwa wskazują na celowość rozważenia suplementacji selenem u osób z chorobą Hashimoto, chociaż większość autorów zgadza się z opinią, że brak wciąż aktualnych danych by uznać takie postępowanie za standard.

Ze względu na zebrane przez nas wieloletnie doświadczenie uważamy, że oczekiwania co do przyswajalności bardzo dobrze spełnia opracowany przez nas preparat Sel-BRCA1, dostępny na naszej stronie  internetowej read-gene.com

W razie problemów w uzyskaniu zaleceń prosimy o kontakt: eksperci@sel-brca1.pl

Prosimy o zapoznanie się z naszym schematem postępowania w przypadku osób ze zdiagnozowaną chorobą Hashimoto – kliknij tutaj

Masz pytania?

Skontaktuj się z nami, a my rozwiejemy wszelkie Twoje wątpliwości!

Adres

Grzepnica, ul. Alabastrowa 8
72-003 Dobra (Szczecińska)

Telefon

Tel: 91 433 42 56
Fax: 91 852 44 33

Email

office@read-gene.com
laboratory@read-gene.com

Read-Gene S.A. © 2021 | Regulamin Strony | Polityka prywatności | Projekt i realizacja: Market Link

Adres

Grzepnica, ul. Alabastrowa 8
72-003 Dobra (Szczecińska)

Telefon

Tel: 91 433 42 56
Fax: 91 852 44 33

Email

office@read-gene.com
laboratory@read-gene.com

Read-Gene S.A. © 2021 | Regulamin Strony | Polityka prywatności | Projekt i realizacja: Market Link